Dünya yörüngesi, tarihteki ilk doğrudan uzay çatışması ihtimalinin kıyısından döndü. Rusya’ya ait askeri uydu “Kosmos 2612”, ABD tescilli ticari radar keşif uydusu “ICEYE X-36″ya yüzlerce metre mesafeye kadar yaklaşarak olağan dışı manevralar gerçekleştirdi. Söz konusu tehlikeli yakınlaşma, Moskova’nın uzayda aktif bir saldırı hazırlığında olup olmadığı veya operasyonu son anda iptal edip etmediği sorularını gündeme taşıdı.
Amerikan basınında yer alan analizlere göre, Finlandiya merkezli ICEYE şirketinin ABD koluna kayıtlı olan radar uydusu, Ukrayna ordusuna sahada anlık istihbarat ve yüksek çözünürlüklü radar görüntüleri temin ediyor. Rus uydusunun bu hassas hedefi doğrudan odağına alması, aylar öncesinden planlanmış bir operasyon ihtimalini güçlendirdi.
Yörüngede adım adım takip planı
Plesetsk Uzay Üssü’nden 16 Nisan 2026 tarihinde fırlatılan Kosmos 2612, 30 Eylül tarihine kadar genel bir güzergâh izlerken bu tarihten itibaren hedefe kilitli hassas manevralara başladı. Eski ABD Hava Kuvvetleri radar analisti Theodore Kruczek’in “KeepTrack” verilerine dayandırdığı teknik analize göre Rus uydusu, aynı gün içinde gerçekleştirdiği iki itiş manevrasıyla yörüngesini 47 kilometre yükseltti.
Hızını ayarlayan ve hedefine kontrollü şekilde yaklaşan Rus uydusu, 322 kilometreyi aşan mesafeyi kademeli olarak yaklaşık 4,8 kilometreye (3 mil) ve nihayetinde yüzlerce metreye kadar indirdi. Uzmanlar, alçak dünya yörüngesinde bu ölçekte hassas bir yaklaşmanın kesinlikle önceden planlanmış bir askeri senaryo, elektronik dinleme, hedefleme tatbikatı ya da doğrudan gözdağı amacı taşıdığına dikkat çekiyor.
Yaptırım kararı ile uzay manevrası arasında bağ var mı?
Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi (CSIS) Uzay Güvenliği Projesi Direktör Yardımcısı Clayton Swope, Rusya’nın bu adımının Washington ile yürütülen siyasi pazarlıklarla bağlantılı olabileceğini değerlendirdi.
ABD Başkanı Donald Trump’ın 16 Ekim Cuma akşamı yayımladığı başkanlık kararnamesiyle, Rusya’ya yönelik yeni yaptırımları ve gümrük tarifelerini yürürlüğe girmesine günler kala askıya alması dikkat çekmişti. Dizel ihracatı mutabakatıyla eş zamanlı gelen bu ertelemenin hemen öncesinde yaşanan uzay gerilimini yorumlayan Swope; Moskova’nın kırmızı çizgiyi aşacak bir saldırıdan son anda vazgeçmiş olabileceğini veya hedeflerini test ederek gövde gösterisini tamamladığını ifade etti.
Uzay Kuvvetleri sessiz, ICEYE teyakkuzda
Hedef alınan radar uydusunun sahibi olan ICEYE şirketi, süreci yakından takip ettiklerini ve uydu takımyıldızı ağlarının tekil kayıplardan etkilenmeyecek dayanıklılıkta kurgulandığını bildirdi. Böylece olası bir tahribatta dahi Ukrayna ordusuna aktarılan sahadaki radar istihbarat akışının kesilmeyeceği vurgulandı.
ABD Uzay Kuvvetleri olaya ilişkin resmi bir yorum yapmaktan kaçınırken, ABD Hava Kuvvetleri Bakanı Troy Meink’in geçtiğimiz 14 Eylül tarihinde yaptığı açıklama yeniden hatırlandı:
- Yörüngedeki Silah Varlığı: Bakan Meink, ABD ordusunun uzaydaki hasmane eylemleri caydırmak adına yörüngede aktif savunma silahlarına sahip olduğunu resmen duyurmuştu.
- Caydırıcılık Dengesi: Rusya’nın son yakınlaşma manevrası, ABD’nin uzay silahı varlığını teyit etmesine rağmen uyduları yörüngede doğrudan tehdit edebilme kapasitesini test ettiğini gösteriyor.
- Gelecek Riskler: Ticari uyduların askeri çatışmalarda istihbarat unsuru olarak kullanılması, uzay hukukunu ve yörüngedeki sivil altyapıların dokunulmazlığını yeni bir kriz eşiğine getiriyor.
