Okyanuslarda ortalama 18 ila 20 yıl yaşayan inek burunlu vatoz türü, ABD’nin Boston kentinde yaşanan istisnai bir örnekle bilim dünyasının dikkatini çekti. New England Akvaryumu bünyesinde özenle bakılan dişi vatoz “Mystic”, 27 yaşına girerek kendi türü için bilinen yaşam sınırlarını geride bıraktı.
Popular Science dergisinin aktardığı bilgilere göre Mystic, dünya genelindeki halka açık akvaryumlarda yaşayan en yaşlı deniz canlıları arasında yer alıyor. Düzenli olarak veteriner hekimler ve deniz biyologları tarafından sağlık kontrolünden geçirilen sevimli canlının genel durumunun son derece iyi olduğu bildirildi. Akvaryumun Hayvan Bakım Direktörü Rachel Mott, bu türün ulaşabileceği azami yaş sınırını kestirmenin güç olduğunu belirterek, “Söyleyebileceğimiz tek şey; doğru ve üst düzey bir bakımla bu canlıların doğadakinden çok daha uzun süre yaşayabildiğidir” değerlendirmesinde bulundu.
Emeklilik günlerinde özel doğum günü pastası
Yaklaşık yirmi yıldır akvaryum bünyesinde koruma altında tutulan Mystic, dev okyanus tankındaki uzun yılların ardından bakım merkezinde adeta “emeklilik günlerinin” tadını çıkarıyor. Quincy Hayvan Bakım Merkezi’nde uzmanlar, gönüllüler ve stajyerlerden oluşan kalabalık bir ekip tarafından takip edilen emektar vatoz, çalışanların elleriyle besleniyor.
Doğal ortamındakine benzer şekilde balık, istiridye, kabuklular ve vitamin takviyeleriyle hazırlanan özel bir diyet uygulanan Mystic için 27. yaş gününde balık ve karideslerden oluşan özel bir “doğum günü pastası” hazırlandı. Ekipler sadece beslenmeyle yetinmeyip, canlının zihinsel canlılığını korumak adına içine yem saklanan özel kauçuk bulmaca topları kullanarak doğal avlanma reflekslerini diri tutuyor. Tankın temizliği için ise dalgıçlar her hafta düzenli olarak suya iniyor.
Nesli tehdit altında olan uysal bir tür
Mystic’in ait olduğu inek burunlu vatozlar (Rhinoptera bonasus), açık denizlerde göç eden ve burun yapılarının sığır burnunu andırması sebebiyle bu isimle anılan özel bir canlı grubu. Kanat açıklıkları yaklaşık bir metreye ulaşabilen bu türün sırt yüzgecinin gerisinde zehirli bir iğne yer alıyor.
Söz konusu savunma mekanizmasına rağmen oldukça utangaç ve saldırgan olmayan inek burunlu vatozların insanlara zarar vermesi, genellikle sığ sularda üzerlerine kazara basılması durumunda gerçekleşiyor. ABD’nin doğu kıyılarında yaygın olarak görülen tür, Dünya Doğa ve Doğal Kaynakları Koruma Birliği’nin (IUCN) Kırmızı Listesi’nde “hassas/tehdit altında” kategorisinde yer alıyor. Akvaryumda kaydedilen bu uzun yaşam verisi, türün korunmasına yönelik bilimsel çalışmalara da ışık tutuyor.
