Çip devi Nvidia’nın kurucusu ve uzun yıllar CEO’luk görevini yürüten Jensen Huang’ın, Çinli bir iş kadınıyla yaşadığı ilişki ve ulusal güvenliği tehdit eden çip kaçakçılığı iddialarının ardından görevinden istifa etmesi, küresel teknoloji piyasalarında deprem etkisi yarattı. Şirket yönetiminin Mali İşler Direktörü (CFO) Colette Kress’i geçici CEO olarak atamasına rağmen, 4 trilyon doları aşan piyasa değerinden yaklaşık 1,6 trilyon dolar kaybeden Nvidia’daki sarsıntının tüm yapay zeka ekosistemine sıçrama riski tartışılıyor.
Washington’da soruşturma kıskacı ve siyasi baskı
Skandalın ardından ABD Kongresi harekete geçti. Senato Bankacılık Komitesi Başkanı Tim Scott, yaşananların ulusal güvenlik ve hassas Amerikan teknolojilerinin korunması açısından ciddi endişeler doğurduğunu belirterek Huang ile Ticaret Bakanı Howard Lutnick’i ifadeye çağırdı. Temsilciler Meclisi’ndeki üç ayrı komite de Huang ve Nvidia Genel Hukuk Müşaviri Tim Teter’den 1-2 Aralık tarihlerinde kapalı oturumlarda ifade vermelerini istedi. Öte yandan Beyaz Saray kulislerinde Ticaret Bakanı Lutnick’in görevden alınabileceği konuşuluyor.
“Döngüsel finansman” modeli sektörü nasıl tehdit ediyor?
Ekonomistler ve piyasa analistleri, Nvidia’daki krizin diğer yapay zeka şirketlerine bulaşmasındaki en büyük risk faktörünün “döngüsel finansman” (circular financing) modeli olduğuna dikkat çekiyor. Bu modelde Nvidia, yapay zeka geliştiren şirketlere dev yatırımlar yapıyor; söz konusu şirketler ise aldıkları bu fonlarla tekrar Nvidia’dan yüksek maliyetli çipler satın alıyor.
Nvidia’nın bu kapsamda gerçekleştirdiği en dikkat çekici yatırımlar şunlar:
- OpenAI yatırımı: ChatGPT’nin geliştiricisi OpenAI’a 30 milyar dolarlık doğrudan yatırım sağlandı.
- CoreWeave ortaklığı: Yapay zeka bulut altyapısı şirketi CoreWeave ile 6,3 milyar dolarlık yatırım düzenlemesine gidildi.
Westwood Capital CEO’su Dan Alpert, satıcının alıcıyı finanse ettiği bu sistemde kredi riskinin tamamen satıcıda biriktiğini ve yapay fiyat sinyalleri oluştuğunu vurguluyor. Nvidia’nın nakit akışında yaşanacak bir daralmanın, bu fonlarla ayakta duran yapay zeka girişimlerini finansman krizine sürükleyebileceği belirtiliyor.
İhracat kısıtlamaları ve veri merkezi maliyetleri artıyor
Sektör üzerindeki baskıyı artıran bir diğer unsur ise Kongre seçimlerinde Demokratların elde ettiği başarının ardından teknoloji düzenlemelerinin sıkılaşacağı beklentisi. Özellikle Teksas ve Ohio gibi veri merkezlerinin yoğunlaştığı eyaletlerde, yüksek enerji ve su tüketimi nedeniyle yeni veri merkezlerine yönelik kısıtlamaların gündeme gelmesi maliyetleri yukarı çekiyor.
Bununla birlikte hem Cumhuriyetçi hem de Demokrat üyeler, Çin’e yönelik çip ihracatı yasaklarının daha da sertleştirilmesini talep ediyor. Yatırımcıların yapay zeka altyapı projelerinin kârlılığına dair artan şüpheleri, borçlanma maliyetlerindeki yükseliş ve sıkılaşan ihracat denetimleri birleştiğinde, teknoloji hisselerindeki düşüşün zincirleme bir etki yaratmasından endişe ediliyor.
