Amerika Birleşik Devletleri’nin Kaliforniya eyaleti açıklarında çalışmalarını sürdüren Monterey Körfezi Akvaryum Araştırma Enstitüsü (MBARI) bilim insanları, derin deniz ekosisteminin en sıra dışı canlılarından biri olan varil göz balığını (barreleye fish) bugüne kadarki en yüksek görüntü kalitesiyle kaydetti. Enstitü araştırmacılarının yaklaşık 40 yıldır süren derin deniz keşiflerinde yalnızca 11 kez karşılaşabildiği bu nadir tür, ilk kez 4K çözünürlükte (3840 × 2160 piksel) belgelendi.
Uzaktan kumandalı su altı araştırma aracının (ROV) yüzeye dönüş yolculuğu sırasında araştırmacı Shannon Johnson tarafından fark edilen balık, ekibin aracı durdurmasıyla yaklaşık 20 dakika boyunca kesintisiz olarak gözlemlendi.
Cam kaskı andıran şeffaf baş yapısı
Bilimsel adı Macropinna microstoma olan bu canlı, dışarıdan bakıldığında uzaylı bir organizmayı andıran sıra dışı anatomisiyle dikkat çekiyor. Balığın baş kısmını örten ve içi sıvıyla dolu olan şeffaf kubbe, hassas gözlerini koruyan bir cam kask görevi görüyor. İlk bakışta kubbenin içinde iki yeşil leke gibi görünen yapılar ise aslında balığın şeffaf kafatasının içinde yer alan tüp şeklindeki gözlerini oluşturuyor.
Avını yakalamak için gözlerini döndürebiliyor
İlk olarak 1939 yılında Amerikalı ihtiyolog Wilbert McLeod Chapman tarafından tanımlanan türün göz mekanizması, ancak 2004 yılında kaydedilen canlı görüntüler ve 2009’da yayımlanan bilimsel çalışmalarla tam olarak anlaşılabildi. Balığın sahip olduğu bu özel göz yapısı, derin sularda hayatta kalması için kritik avantajlar sağlıyor:
- Yukarı yönlü görüş: Varil göz balığı, gözlerini yukarı doğru sabitleyerek başının üzerinden geçen avların silüetlerini ve zayıf ışık sinyallerini kolayca tespit edebiliyor.
- Döner göz mekanizması: Avını fark ettiğinde tüp şeklindeki gözlerini şeffaf kubbe içerisinde öne doğru döndürerek hedefine odaklanıyor ve avını yakalıyor.
Okyanus yüzeyinin yaklaşık 200 ila 1.000 metre altında yer alan ve güneş ışığının neredeyse hiç ulaşmadığı “alacakaranlık kuşağında” yaşayan bu canlıya ait 4K kayıtlar, derin deniz biyolojisi çalışmalarına önemli bir görsel arşiv kazandırdı.
