İtalya Veri Koruma Kurumu (Garante), teknoloji devi Meta’ya kullanıcıların açık rızası olmadan akıllı telefonlarındaki fotoğraf ve videolara eriştiği gerekçesiyle 805 milyon euro (yaklaşık 887 milyon dolar) idari para cezası verdi. Kurumun tarihindeki en yüksek ceza olarak kayıtlara geçen bu yaptırım, küresel cirosunun yaklaşık yüzde 0,47’sine denk gelen bir tutarla Meta’yı Avrupa’da yeni bir gizlilik kriziyle karşı karşıya bıraktı.
Android kullanıcılarının galerilerine izinsiz erişim tespit edildi
Garante tarafından cumartesi günü yapılan resmi açıklamada, Android işletim sistemine sahip cihazlardaki Facebook uygulamasının, İtalyan kullanıcıların telefonlarında depolanan fotoğraf, video ve bunlara ait üst verilere (metadata) özel bir onay almaksızın ve bilgilendirme yapmaksızın eriştiği belirtildi.
İhlalin merkezinde, kullanıcılar uygulamada gezinirken paylaşım yapmaları için telefon galerisinden içerik öneren “Facebook’ta gezinirken galeriden öneriler al” özelliğinin yer aldığı bildirildi. İtalyan düzenleyici kurum, bu uygulamanın Avrupa Birliği’nin e-Gizlilik (ePrivacy) direktifini yürürlüğe koyan İtalyan yasalarını açıkça ihlal ettiğini vurguladı.
Varsayılan olarak açık gelen özellik 20 milyon kişiyi etkiledi
Garante müfettişlerinin incelemelerine göre, Facebook’un kullanıcılardan onay toplama süreci oldukça genel ifadeler içeriyor ve kullanıcıların verdikleri izinlerin kapsamını tam olarak anlamalarına olanak tanımıyor. Ayrıca söz konusu galeri öneri seçeneğinin uygulamada varsayılan (otomatik) olarak aktif halde gelmesi ağır bir ihlal sebebi sayıldı.
Kurumun değerlendirmesinde öne çıkan temel başlıklar ve yaptırımlar şunlar oldu:
- 20 milyon kullanıcı etkilendi: Garante, bu durumdan İtalya’daki yaklaşık 20 milyon Android kullanıcısının etkilenmiş olabileceğini öngörüyor.
- Zorunlu değişiklik: Meta’nın belirsiz onay bildirimlerini acilen düzeltmesi ve bu özelliğin varsayılan olarak açık gelmesini devre dışı bırakması emredildi.
- İş birliği eksikliği cezayı büyüttü: Düzenleyici kurum, kararın ağırlığında Meta’nın soruşturma sürecindeki “iş birliği eksikliğinin” ve 2019 yılında para cezasıyla sonuçlanan önceki gizlilik ihlalinin etkili olduğunu açıkladı.
Yapay zeka eğitimi kapsam dışı tutuldu
Yürütülen soruşturmada, kullanıcı galerilerinden erişilen bu içeriklerin Meta’nın yapay zeka modellerini eğitmek amacıyla kullanılıp kullanılmadığı konusuna değinilmedi; Meta ise daha önce yaptığı açıklamalarda bu yöndeki iddiaları reddetmişti. Henüz karara ilişkin kamuoyuna resmi bir açıklama yapmayan şirketin, İtalyan düzenleyici kurumun kararına karşı temyize gitme hakkı bulunuyor.
