Gülmek ve solunum terapisi ilk bakışta birbirine uzak görünse de Türkiye’de yürütülen bir klinik çalışma, kahkahanın solunum fonksiyonları üzerindeki olumlu etkisini bilimsel verilerle ortaya koydu. Ankara Bilkent Şehir Hastanesi’nde tedavi gören Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı (KOAH) hastalarıyla gerçekleştirilen deneyde, yapılandırılmış kahkaha egzersizlerinin nefes darlığını belirgin şekilde hafiflettiği ve bu etkinin program bittikten sonra da sürdüğü tespit edildi.
Araştırma kapsamında rastgele seçilen 63 KOAH hastası, her birinde 21 kişi bulunan 3 gruba ayrıldı. İlk grup burundan nefes alıp büzülmüş dudaklarla yavaşça vermeyi içeren klasik solunum egzersizini uygularken, ikinci gruba özel bir “kahkaha terapisi” seansı verildi. Üçüncü grup ise herhangi bir ek egzersiz yapmadan kontrol grubu olarak izlendi.
Ritmik alkışlardan aslan kükremesine: Kahkaha egzersizi
Uygulanan kahkaha terapisi sadece komik videolar izlemekten veya kendiliğinden gelişen gülüşlerden oluşmuyor; belirli fiziksel hareketleri barındıran yapılandırılmış bir programı kapsıyor. Programda katılımcılar; ritmik el çırpma, çeşitli sesler çıkarma, motosiklet çalıştırma veya aslan kükremesini taklit etme gibi eğlenceli pratiklerin ardından gevşeme ve sakin nefes alma aşamasına geçti.
Egzersiz grupları, 8 hafta boyunca haftada 3 gün 30’ar dakikalık seanslara katıldı; hastalar video görüşmeleri ve mesajlarla düzenli olarak takip edildi.
Nefes darlığı azaldı, genel sağlık durumu iyileşti
Araştırmacılar hastaların nefes darlığı düzeyini, genel sağlık durumunu ve günlük yaşamda başkalarına olan bağımlılık derecelerini program öncesi ve sonrasında ölçtü. Elde edilen bulgulara göre:
- Hem klasik büzük dudak egzersizini hem de kahkaha terapisini uygulayan hastaların nefes darlığı, hiçbir egzersiz yapmayan kontrol grubuna kıyasla belirgin şekilde azaldı.
- Nefes darlığındaki bu iyileşmenin, 8 haftalık program sona erdikten 1 ay sonra dahi korunduğu gözlendi.
- Her iki egzersiz grubundaki hastaların genel sağlık algısında ilerleme kaydedildi.
Kahkaha akciğerleri nasıl rahatlatıyor?
Araştırmayı yürüten Gonca Gül Aldan, kahkahanın solunum kaslarını yoğun şekilde çalıştırdığını ve akciğerde hapsolan havanın dışarı atılmasını kolaylaştıran derin nefes vermeyi teşvik ettiğini vurguladı. Bunun yanı sıra gülmenin stresi azaltması ve endorfin salgısını tetiklemesi gibi psikolojik etkilerin de hastaların rahatlamasında önemli rol oynadığı ifade edildi. Ancak mekanizmanın biyolojik ayrıntılarını netleştirmek için kapsamlı araştırmalara ihtiyaç duyuluyor.
Barselona’da düzenlenen Avrupa Solunum Derneği (ERS) Kongresi’nde sunulan çalışma, kahkahanın ilaçların yerini alabileceği anlamına gelmiyor. ERS Başkan Yardımcısı Marc Miravitlles, çalışmayı “küçük ölçekli ancak çok iyi kurgulanmış” olarak nitelendirerek, düşük maliyetli ve erişilebilir bir tamamlayıcı yöntem olarak umut verici bulduğunu kaydetti.
