Elon Musk’ın uzay taşımacılığı şirketi SpaceX, bugüne kadar inşa edilmiş en büyük ve en güçlü roket sistemi olan “Starship”i 14. test uçuşu kapsamında fırlattı. ABD’nin Teksas eyaletinin güneyinde bulunan Starbase üssünden gerçekleştirilen fırlatma, Starship programının kısa süreli yörünge altı denemelerinden çıkarak uzayda uzun süreli görev yapabilen tam teşekküllü bir yörünge uçuşuna geçişini simgeliyor.
İki kademesi birleştiğinde 124 metrelik devasa bir yüksekliğe ulaşan roket, kalkış gücünü sağlayan “Super Heavy” iticisi ile uzayda seyahati sürdüren “Ship 41” isimli üst kademeden oluşuyor. Nisan 2023’teki ilk entegre uçuştan bu yana yapılan 13 denemenin tamamı yörünge altı rotalarda kalırken, 14. uçuş doğrudan Dünya yörüngesine yerleşme hedefiyle fırlatıldı.
Yörünge altı rotalardan 10 saatlik uzay mesaisine
Fırlatmanın ardından kalkıştan yaklaşık yedi dakika sonra görevini tamamlayan Super Heavy itici roketi, ayrılma manevrasını başarıyla gerçekleştirerek Meksika Körfezi’ne kontrollü bir su inişi yaptı. 52 metre uzunluğundaki üst aşama Starship ise planlanan yörüngesine doğru tırmanışını sürdürdü.
Uçuş planı doğrultusunda yaklaşık 275 kilometre irtifaya ulaşan Starship’in, 10 saatlik görev süresi boyunca Dünya çevresinde 6 tam tur atması hedeflendi. Bu hamle, daha önceki kısa süreli fırlatmalara kıyasla sistemin uzay boşluğundaki operasyonel dayanıklılığını ve manevra kabiliyetini sınayan en kapsamlı deneme oldu.
26 adet yeni nesil uydu uzaya bırakıldı
Starship’in 14. uçuşu, aynı zamanda üçüncü nesil “Starlink V3” uydularının ilk kararlı yörünge dağıtımına sahne oldu. Daha önceki 13. testte fırlatılan 20 uydu yörünge altı irtifada kaldığı için kısa sürede atmosfere girerek yanmıştı. Bu görevde ise uyduların alçak Dünya yörüngesine başarıyla yerleştirilmesi sağlandı.
Uyduların teknik kapasitesi ve taşıdığı kritik görevler öne çıkıyor:
- Fırlatılan 26 adet Starlink V3 uydusunun her biri ağ kapasitesine saniyede 1 terabit (toplamda 26 Tbps) ek veri gücü sağlıyor.
- Bu kapasite, Falcon 9 ile taşınan eski “V2 Mini” uydularının sağladığı bant genişliğinin yaklaşık 10 katına karşılık geliyor.
- Dağıtılan uydulardan üçü, uzay uçuşu ve atmosfere giriş sırasında Starship’in ısı kalkanını gözlemleyen özel kameralarla donatıldı.
Pasifik’te kontrollü iniş ve Ay misyonu hazırlığı
Starship’in görevi uyduları yörüngeye bırakmakla sınırlı kalmıyor. Dünya çevresindeki turlarını tamamladıktan sonra tek bir Raptor motorunu ateşleyerek yörüngeden çıkış manevrası yapması planlanan uzay aracı, atmosfere kontrollü girişin ardından kalkıştan yaklaşık 10 saat sonra Şili’nin batısındaki Pasifik Okyanusu’na iniş yapacak.
Bu uçuşta fırlatma kulesinin mekanik kollarıyla roketi havada yakalama manevrası denenmedi; ancak SpaceX nihai hedef olarak her iki kademeyi de fırlatma alanında yakalayıp hızla yeniden kullanılabilir hale getirmeyi amaçlıyor. NASA’nın Artemis programı kapsamında Ay’a insan indirme aracı olarak Starship’i seçmesi nedeniyle bu yörünge testleri; gelecekte uzayda yakıt ikmali yapılması ve astronot yaşam destek sistemlerinin entegre edilmesi gibi daha kritik aşamaların temelini oluşturuyor.
