Günlük yaşamın vazgeçilmez alışkanlıkları arasında yer alan çay ve kahve, tüketim sıcaklığına dikkat edilmediğinde ciddi bir sağlık tehdidine dönüşebiliyor. Çoğu tüketici kafein veya şeker miktarına odaklanırken, İngiltere’deki Oxford Üniversitesi tarafından yürütülen kapsamlı bir araştırma, kaynar içecek tüketme alışkanlığının yemek borusu kanseri riskini doğrudan tetiklediğini belirledi.
Yaklaşık 1 milyon katılımcının verilerini inceleyen bilim insanları; çay ve kahveyi çok sıcak içmeyi tercih edenlerin, ılık içenlere kıyasla yemek borusundaki skuamöz hücreli karsinom türü kansere yakalanma riskinin yaklaşık 3 kat daha fazla olduğunu ortaya koydu.
Sorun içeceğin kendisinde değil, sıcaklığında
Uzmanlar, çay ve kahvenin bünyesindeki antioksidanlar, polifenoller ve kafein gibi yararlı bileşenlerin kansere yol açmadığını vurguluyor. Asıl tehlike, kaynama derecesine yakın sıvının yemek borusundan geçerken iç yüzeyi kaplayan dokularda oluşturduğu kronik termal hasardan kaynaklanıyor.
Dünya Sağlık Örgütü’ne (DSÖ) bağlı Uluslararası Kanser Araştırma Ajansı (IARC), 65°C üzerindeki içecekleri “muhtemel kanserojen” (Grup 2A) sınıfında değerlendiriyor. Sıcak sıvının neden olduğu tekrarlayan mikroskobik yanıklar, doku iltihabı ve sürekli hücresel yenilenme süreçleri, yıllar içinde kanserli hücre oluşumuna zemin hazırlıyor.
1 milyon kişi 14 yıl boyunca takip edildi
International Journal of Cancer dergisinde yayımlanan çalışmada, UK Biobank ve Million Women Study projeleri kapsamında 977 bini aşkın kişinin içecek alışkanlıkları 14 yılı aşkın süre izlendi:
- 3 Kat Artan Risk: İçeceğini “aşırı sıcak” tükettiğini belirtenlerin skuamöz hücreli yemek borusu kanserine yakalanma riskinin 3,17 kat arttığı saptandı.
- Günde 6 Fincan Sınırı: Sıcak içecek tüketiminde günde 6 fincan ve üzerine çıkan bireylerde kanser riskinin göreceli olarak yüzde 71 oranında yükseldiği belirlendi.
İçmeden önce soğumasını bekleyin
Beslenme ve onkoloji uzmanları, bu bulguların çay veya kahveden tamamen vazgeçilmesi gerektiği anlamına gelmediğinin altını çiziyor. En güvenli çözüm; demlenen veya hazırlanan içeceğin kaynar halde tüketilmemesi, bardağın oda sıcaklığında birkaç dakika dinlendirilerek dokuyu yakmayacak seviyeye gelmesinin beklenmesi olarak gösteriliyor.
