Ukrayna’da dört yılı geride bırakan savaşın Avrupa ülkelerindeki topçu mühimmatı stoklarını tüketmesi, kıta genelinde mühimmat sanayisini baştan kurma ve genişletme yarışını başlattı. Al Jazeera Açık Kaynak İstihbarat (OSINT) Birimi tarafından analiz edilen Planet Labs uydu görüntüleri; Avrupa’nın yeni fabrikalar kurma, atıl tesisleri yeniden açma ve kapasite artırma hamlelerinin ülkeden ülkeye çok farklı hızlarda ilerlediğini ortaya koydu.
Almanya’da sıfırdan inşa edilen dev bir fabrika 1,5 yıl içinde üretime geçip Ukrayna’ya 155 mm’lik top mermisi sevkiyatına başlarken; Bulgaristan’da 1 milyar euroluk ortaklıkla duyurulan tesisin arazisinde 10 ay geçmesine rağmen tek bir çivi dahi çakılmadığı görüldü.
Unterlüss hızla üretime geçti, Ukrayna’ya sevkiyat başladı
Almanya’nın Aşağı Saksonya eyaletinde yer alan Unterlüss kasabasında Alman savunma devi Rheinmetall tarafından temeli Şubat 2024’te atılan mühimmat fabrikası, rekor bir hızla yaklaşık 15 ayda tamamlanarak Ağustos 2025’te NATO Genel Sekreteri Mark Rutte’nin katıldığı resmi törenle açıldı.
- Üretim ve Teslimat: Yaklaşık 500 milyon euro yatırımla kurulan tesisten Ukrayna’ya ilk parti 155 mm top mermisi teslimatı Temmuz 2026’da gerçekleşti.
- Hedef Kapasite: Fabrikanın 2027 yılında tam kapasiteye ulaşarak yılda 350 bin top mermisi üretmesi planlanıyor.
- Litvanya’da Şantiye Yükseliyor: Litvanya’nın Baisogala bölgesinde Kasım 2025’te temeli atılan 300 milyon euroluk 155 mm mühimmat tesisi, tarım arazisinden devasa bir sanayi şantiyesine dönüştü. Tesisin 2027 başında kademeli üretime başlaması hedefleniyor.
Bulgaristan’da 1 milyar euroluk proje tıkandı
Almanya ve Litvanya’daki hızlı ilerlemeye karşılık, Bulgaristan ile Rheinmetall arasında Ekim 2025’te duyurulan 1 milyar euroluk mühimmat ve sevk barutu yatırımı bürokrasiye ve finansman krizine takıldı.
Uydu fotoğrafları, aradan geçen 10 aya rağmen Sopot bölgesindeki sahada hiçbir inşaat hareketliliğinin başlamadığını belgeledi. Bulgaristan Ekonomi Bakanlığı yetkilileri, bağlayıcı bir nihai sözleşmenin henüz kurulamadığını ve Avrupa Birliği’nin SAFE mekanizması üzerinden planlanan finansman payında pürüzler yaşandığını açıkladı.
Danimarka’da tarihi tesis yeniden canlanıyor
Danimarka’nın kuzeyindeki Elling bölgesinde yer alan ve kökleri 1676’ya dayanan tarihi “Krudten” mühimmat kompleksi de savaşın etkisiyle kapılarını yeniden açtı. 2020’de zarar ettiği gerekçesiyle kapatılan tesisi 2023 sonunda satın alan Danimarka Savunma Bakanlığı, Norveç-Finlandiya ortaklığı Nammo ile anlaşarak fabrikayı yeniden faaliyete geçirdi.
Kasım 2025’te başlayan yenileme çalışmalarının ardından tesisin 2027’nin ikinci yarısında 155 mm, 120 mm ve piyade mühimmatı üretimine başlaması öngörülüyor.
Asıl darboğaz: Barut ve sevk maddesi açığı
Avrupa Komisyonu, mühimmat krizinin yalnızca kovan ve mermi gövdesi üretmekten ibaret olmadığını; asıl darboğazın sevk barutu ve patlayıcı hammaddelerinde yaşandığını vurguluyor.
Bu açığı kapatmak amacıyla Bavyera’daki Nitrochemie Aschau tesisinde Temmuz 2026’da temeli atılan 500 milyon euroluk genişleme projesi, sahadaki yoğun inşaat faaliyetleriyle dikkat çekiyor. Yılda 2 bin 500 ton sevk barutu ve 1 milyondan fazla modüler barut hakkı üretmeyi amaçlayan tesisin devreye girmesi, Avrupa’nın mermi gövdelerini sahada patlayıcı mühimmata dönüştürebilmesi açısından en kritik sınavı olarak değerlendiriliyor.
