Silikon Vadisi devlerinde yapay zekâ odaklı tensikat dalgası hız kesmeden devam ediyor. TechCrunch ve The Guardian’ın aktardığı bilgilere göre teknoloji devi Microsoft, yapay zekâ döneminde operasyonel maliyetleri dizginlemek ve ekiplerini yeniden yapılandırmak amacıyla ABD’deki iş gücünün yaklaşık yüzde 7’sine denk gelen 60 bin çalışanına hisse devri ve gönüllü işten ayrılma teklifi sundu.
Şirket daha önce 2025 yılı başında 9 bin, aynı yılın mayıs ayında 8 bin ve temmuz ayında Xbox biriminden 4 bin 800 kişiyi işten çıkararak toplamda yaklaşık 23 bin çalışanla yollarını ayırmıştı. Son teklif ise kapsamı itibarıyla şirketin şimdiye kadar başvurduğu en büyük istihdam daralması olarak kayıtlara geçti. Ayrılık teklifinin Xbox, Windows ve Copilot departmanlarındaki personeli kapsadığı; siber güvenlik, veri merkezleri, pazarlama ve satış gibi stratejik alanların ise bu sürecin dışında tutulduğu bildirildi.
Silikon Vadisi’nde istihdam yapay zekâya devrediliyor
İstihdam kesintileri yalnızca Microsoft ile sınırlı kalmıyor. Amazon çalışanlarının yüzde 21’ine denk gelen 21 bin kişiyi, Meta ise iş gücünün yüzde 10’unu oluşturan 8 bin personelini işten çıkardı. Yapay zekâ şirketi Anthropic’in başlangıç seviyesindeki pozisyonlarda büyük ölçüde yapay zekâ modellerine güvendiğini açıklaması, teknolojinin beyaz yakalı istihdamı üzerindeki yıkıcı etkisini somutlaştırdı.
Tensikatların arkasındaki temel dinamik ise altyapı yatırımlarındaki astronomik artış olarak öne çıkıyor. Bloomberg verilerine göre Microsoft’un bulut ve yapay zekâ harcamaları, öngörülen 116 milyar dolar seviyesini aşarak 190 milyar dolara fırladı. Şirket; gelişmiş işlemciler, veri merkezleri, sıvı soğutma sistemleri ve enerji altyapısına devasa bütçeler ayırırken serbest nakit akışının gelecek mali yılda 67 milyar dolardan 32 milyar dolara gerileyeceği tahmin ediliyor.
Kârlılık krizi ve abonelik ücretlerine zam baskısı
Yapay zekâ endüstrisinde gelirler hızla büyüse de operasyonel giderlerin yüksekliği nedeniyle kârlılık henüz sağlanabilmiş değil. Reuters’ın raporuna göre Anthropic, 2025 mali yılında 4,6 milyar dolar gelir elde etmesine karşın 7,5 milyar dolarlık devasa teknoloji harcaması sebebiyle 3 milyar dolar zarar açıkladı. Benzer şekilde OpenAI’ın 2026-2030 yılları arasında geliştirme ve altyapı için 278 milyar dolar harcaması bekleniyor.
Girişim sermayesiyle büyüyen yapay zekâ şirketleri zararlarını halka arz planlarıyla telafi etmeye çalışırken, Microsoft gibi halka açık köklü teknoloji devleri hisse değerlerini korumak için doğrudan personel giderlerini kısmayı seçiyor. Sektör analistleri, artan operasyonel maliyetler ve donanım giderleri nedeniyle son kullanıcıya sunulan 20 dolarlık temel abonelik ücretlerinin ve kurumsal yapay zekâ servislerinin yakın gelecekte ciddi zamlarla karşı karşıya kalacağını öngörüyor.
