Küresel piyasalarda emtia fiyatları, Orta Doğu kaynaklı jeopolitik riskler ve ABD para politikasına ilişkin beklentilerle hareketli bir günü geride bıraktı. ABD ile İran arasındaki karşılıklı askeri müdahaleler petrol piyasasındaki jeopolitik risk primini artırırken; dolar endeksi ve ABD tahvil faizlerindeki gerileme, ons altının sert biçimde yükselmesini sağladı.
Brent petrolün varil fiyatı yüzde 1,1 artışla 96,70 dolara yükselirken, gün içinde 97,60 doları test ederek son 6 haftanın en yüksek seviyesine ulaştı. ABD Batı Teksas türü (WTI) ham petrol ise yüzde 1,3 yükselişle 92,22 dolar seviyesine oturdu. Her iki gösterge petrol türü de küresel arz kesintisi endişeleriyle üst üste dördüncü işlem gününü de kazançla kapatma rotasına girdi.
Hürmüz Boğazı’nda arz krizi ve misilleme korkusu
Ham petrol fiyatlarındaki yukarı yönlü ivmeyi, ABD’nin İran hedeflerine yönelik yeni hava saldırıları tetikledi. İran Sağlık Bakanlığı operasyonlarda 18 kişinin hayatını kaybettiğini, 108 kişinin yaralandığını duyururken; İsrail Savunma Bakanı Yisrael Katz’ın yeni bir saldırı halinde İran’ın enerji altyapısının hedef alınacağını açıklaması piyasalardaki tedirginliği tırmandırdı.
Saxo Bank Emtia Stratejisti Ole Hansen ile UBS Enerji Analisti Giovanni Staunovo, küresel stoklardaki gerilemenin piyasayı kırılgan kıldığı ve risk priminin fiyatlara doğrudan yansıdığı değerlendirmesinde bulundu.
Boğaz geçişlerinde sert düşüş
Hürmüz Boğazı’ndaki gemi trafiği verileri tedarik zincirindeki yavaşlamayı gözler önüne serdi:
- Günlük Geçiş Sayısı: Boğazdan geçen emtia yüklü gemi sayısı bir önceki gün 11 iken, son işlem gününde 6’ya kadar geriledi. Bu rakam, son 10 günlük ortalama olan 13 geminin oldukça altında kaldı.
- İran’ın Uyarı Listesi: Tahran yönetiminin kendi yönergelerine uymayan tankerleri el koyma veya ceza kapsamına alması ticari taşımacılığı yavaşlattı.
- Irak Petrolü: İran’ın izin verdiği bazı Irak menşeli tankerler sayesinde ülkenin ihracatı ağustos ayında günlük 2,34 milyon varile ulaşarak sınırlı bir rahatlama sağladı.
Zayıflayan dolar altını 4 bin 470 doların üzerine taşıdı
Kıymetli metaller piyasasında ise spot altın yüzde 2 değer kazanarak ons başına 4.476 dolara yükseldi. ABD vadeli altın kontratları ise yüzde 2,5 artışla 4.523 dolar seviyesine ulaştı.
Yükselişi tetikleyen temel faktör, ABD Dolar Endeksi’nin yüzde 0,6 düşüşle 99,03 puana inmesi ve ABD 10 yıllık tahvil faizlerinin yüzde 4,76 seviyesine çekilmesi oldu. Doların zayıflaması, alternatif para birimlerine sahip yatırımcılar için altını daha cazip kıldı.
Fed faiz beklentileri ve istihdam verisi odağı
Piyasalardaki dalgalanmada, ABD Merkez Bankası (Fed) Yönetim Kurulu Üyesi Christopher Waller’ın açıklamaları etkili oldu. Waller, enflasyon verilerindeki düşüşün teyit edilmesi durumunda faizlerin sabit tutulmasını destekleyebileceğini kaydetti.
Bu açıklamaların ardından CME FedWatch verilerine göre eylül toplantısında faiz artırımı ihtimali yüzde 60 seviyesinden yüzde 50 bandına geriledi. Yatırımcılar, para politikasının yönünü netleştirecek olan kritik ABD tarım dışı istihdam raporuna kilitlendi.
