Avrupa Merkez Bankası (ECB) Başkanı Christine Lagarde, yüksek kamu borcuna sahip Euro Bölgesi ülkelerine yönelik kritik bir uyarıda bulunarak, borçlanma maliyetlerinin uzun süre yüksek kalabileceğini açıkladı. Frankfurt’ta gerçekleştirilen ECB Yönetim Konseyi toplantısının ardından kameraların karşısına geçen Lagarde, enerji piyasalarındaki dalgalanmalar ve jeopolitik gerilimlerin gölgesinde hükümetleri bütçe disiplininden taviz vermemeye çağırdı.
Konsey toplantısında alınan kararla üç temel politika faizi sabit bırakıldı. Mevduat faizi yüzde 2,50, temel yeniden finansman faizi yüzde 2,65 ve marjinal borç verme faizi yüzde 2,90 seviyesinde tutulurken, orta vadeli yüzde 2 enflasyon hedefine bağlılık yinelendi.
Borçlu hükümetler için yüksek faiz gerçeği
Lagarde, yüksek borç yükü altındaki ülkelerin mali planlamalarını yaparken faiz oranlarının arttığı ve belirli bir süre daha bu seviyelerde kalacağı gerçeğini hesaba katmak zorunda olduklarını vurguladı. Hükümetlerin Avrupa Birliği mali kurallarına sadık kalması gerektiğinin altını çizen ECB Başkanı, tahvil getirilerindeki yükselişe dikkat çekti.
Özellikle Fransa başta olmak üzere yüksek kamu borcuna sahip Euro Bölgesi üyelerinde devlet tahvili getirilerinin tırmanması, borç çevirme maliyetlerini ciddi biçimde artırıyor. Lagarde, finansal piyasalardaki olası çalkantıların para politikasının aktarım mekanizmasını bozması durumunda merkez bankasının müdahale araçlarına sahip olduğunu, ancak bu koruma kalkanlarının belirli şartlara ve kurallara bağlı işletilebileceğini hatırlattı.
Enerji krizi ve El Nino kaynaklı enflasyon baskısı
Euro Bölgesi’nde yıllık enflasyon ağustos ayındaki yüzde 3,2 seviyesinden eylül ayında yüzde 3,8’e tırmandı. Fiyat artışlarındaki bu ivmelenmenin ana itici gücünün enerji maliyetleri olduğunu belirten Lagarde, arz güvenliğinde yaşanabilecek yeni şokların emtia fiyatları, hizmet sektörü ve ücretler üzerinden enflasyonu tahminlerin ötesine taşıyabileceğini ifade etti.
İklim krizine bağlı aşırı hava olaylarının ve şiddetlenen El Niño koşullarının küresel tarımsal üretimi baskıladığına değinen Lagarde, bu durumun gıda fiyatlarında öngörülemeyen yeni artışları tetikleyebileceği uyarısında bulundu.
Büyüme üzerinde jeopolitik riskler ve kredi daralması
Avrupa ekonomisine ilişkin büyüme beklentilerinin aşağı yönlü riskler barındırdığını dile getiren Lagarde; Orta Doğu’daki sıcak çatışmalar ile Rusya-Ukrayna savaşı kaynaklı gelişmelerin belirsizliği tırmandırdığını ve genel ekonomik aktiviteyi zayıflattığını kaydetti. Yüksek enerji faturaları hanehalkının reel gelirini eritirken, sıkılaşan finansman koşulları tüketim ve yatırım harcamalarını baskılıyor.
Sıkı para politikasının yansımaları gayrimenkul sektöründe de belirginleşti:
- Konut kredisi faizleri: Temmuz ayında yüzde 3,5 olan ortalama konut kredisi faiz oranı ağustos ayında yüzde 3,6’ya çıktı.
- Talepte düşüş: Finansman maliyetlerindeki artış nedeniyle yılın üçüncü çeyreğinde konut kredisi talebinde sert bir gerileme kaydedildi.
Kritik aralık toplantısı ve faiz artışı tartışmaları
Lagarde, önümüzdeki süreçte faiz kararlarının önceden belirlenmiş bir patikaya göre değil, toplantı bazlı açıklanacak ekonomik verilere ve enflasyon görünümüne göre şekilleneceğini belirtti. Reuters’ın edindiği bilgilere göre Yönetim Konseyi, bu toplantıda faiz artışı seçeneğini masaya yatırdı ancak mevcut veriler ışığında faizleri sabit tutarak beklemeyi tercih etti. Finans çevreleri, ECB’nin bir sonraki adımı için aralık ayında yapılacak toplantının belirleyici bir viraj olacağı görüşünde birleşiyor.
