Küresel emtia piyasalarında temel gıda maddelerinden pirinç fiyatları, bölgesel savaşlar, deniz taşımacılığındaki aksamalar, enerji ve gübre maliyetlerindeki artış nedeniyle yeniden yükselişe geçti. Piyasa verilerine göre pirinç fiyatları geçen yıla kıyasla yüzde 21’in üzerinde artış kaydederken, vadeli işlem sözleşmeleri 100 libre başına 14 dolar sınırına yaklaştı.
Enerji krizi, gübre ve El Niño baskısı
Fiyatlardaki sıçramanın arka planında Orta Doğu’daki askeri gerilimler ve Hürmüz Boğazı odaklı sevkiyat krizleri yer alıyor. Enerji fiyatlarındaki artışın tarımsal üretimde kullanılan kimyasal gübre maliyetlerini doğrudan yükseltmesi, çiftçilerin üretim maliyetlerini katladı.
Buna ek olarak, Asya genelinde tarımsal rekolteyi tehdit eden El Niño hava olayının üretim üzerinde yarattığı kuraklık riskleri küresel arz endişelerini derinleştirdi.
İhracat pazarında Tayland lider, İran’da artış yüzde 60
Tedarik zincirindeki kırılmalar yerel pazarlarda çok daha sert hissedildi. Associated Press (AP) verilerine göre, ambargo ve savaş baskısı altındaki İran’da pirinç fiyatları yüzde 60’tan fazla artış gösterdi.
Küresel ihracat piyasalarında oluşan güncel ton başına pirinç fiyatları şu şekilde sıralandı:
Tayland: 458 dolar
Vietnam: 437 dolar
Pakistan: 395 dolar
Hindistan: 358 dolar (özellikle Afrika pazarından gelen yoğun taleple destekleniyor).
FAO’dan yıl sonu uyarısı: Gıda güvenliği tehdit altında
Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO), pirinçteki fiyat tırmanışının diğer temel gıda ürünlerine de sıçrayabileceği ve yıl sonuna doğru yeni bir küresel gıda enflasyonu dalgasının başlayabileceği uyarısında bulundu. Uzmanlar, lojistik hatlardaki aksamaların sürmesi durumunda dar gelirli milyonlarca insanın gıda güvenliğinin ciddi risk altına gireceğini vurguluyor.
