Fransa Parlamentosu, uzun süredir tartışılan ve kamuoyunu ikiye bölen “yardımlı ölüm” (ötenazi) yasasını kabul etti. Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un 2022 yılındaki ikinci dönem seçim kampanyasında verdiği en kritik sözlerden biri olan bu düzenleme, Çarşamba günü yapılan oylamada 241 ret oyuna karşılık 291 kabul oyuyla onaylandı.
Macron, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, “2022 yılında bu yolu açacağıma dair söz vermiştim, bu sözü tuttum” diyerek kararı desteklediğini belirtti. Böylece Fransa; Belçika, Hollanda, İsviçre ve Kanada gibi yardımlı ölümü yasal çerçeveye oturtan ülkeler kervanına katılmış oldu.
Kimler başvurabilecek?
Yasaya göre, “yardımlı ölüm” hakkından yararlanmak isteyen bireylerin belirli ve katı kriterleri karşılaması gerekiyor. Düzenlemenin temel hatları şöyle:
-
Yaş sınırı: Yalnızca yetişkin bireyler başvuru yapabilecek.
-
Hastalık durumu: Kişinin tedavi edilemez, ileri evrede veya ölümcül bir hastalığa sahip olması şartı aranıyor.
-
Acı faktörü: Hastanın çektiği acıların tedavi edilemez olması veya tedavinin kesilmesi durumunda dayanılmaz hale gelmesi gerekiyor.
“Haklı Ölüm” (Right to Die) derneğinden Jonathan Deny, sonucu “tarihi bir an” olarak nitelendirse de, düzenlemenin toplumsal ve hukuki tartışmaları tamamen bitirmediğini ifade etti.
Siyasi kriz ve parlamenter süreç
Yasanın kabul süreci oldukça sancılı geçti. Yasa teklifi, daha önce sağ ağırlıklı olan Senato tarafından reddedilmişti. Ancak hükümet, anayasal bir maddeyi devreye sokarak, alt kanat olan Ulusal Meclis’in son sözü söylemesini sağladı.
Siyasi bölünme sürüyor
Yasaya en sert tepkiler muhafazakar Cumhuriyetçiler (Les Républicains) kanadından geldi. Senato Başkanı Gérard Larcher ve eski İçişleri Bakanı Bruno Retailleau gibi önde gelen siyasi figürler, düzenlemenin ahlaki ve etik sınırları zorladığını savunarak sürece güçlü bir şekilde karşı çıktı.
Sırada ne var?
Yasanın önünde henüz hukuki bir engel bulunuyor. Başbakan, Senato’daki “yeterli tartışma ortamının oluşmadığı” gerekçesiyle yasayı Anayasa Konseyi’ne gönderdi. Konsey, yasanın anayasal uygunluğunu denetleyecek ve gerekirse bazı maddelerin iptaline veya değiştirilmesine hükmedebilecek.
Fransa, bu kararla hem bireysel özgürlükler hem de yaşam hakkı konusundaki tartışmaların merkez üssü haline gelirken, gözler şimdi Anayasa Konseyi’nin vereceği nihai karara çevrildi.
