Danimarka’nın kuzeyindeki Rebild bölgesinde yaşayan bir ev sahibi, evinin bahçesine ahşap bir teras inşa etmek için kazı yaparken tarihin en önemli arkeolojik keşiflerinden birine imza attı. Bahçesindeki çim ve çakılları temizlemeye başladıktan yaklaşık yarım saat sonra küreği sert bir cisme çarpan adam, paslı bir tel ya da hurda demir bulduğunu düşünürken topraktan adeta servet fışkırdı.
Toprağı elleriyle kazmaya devam eden ev sahibi; gümüş külçeler, bilezikler, takılar ve sikkelerle karşılaştı. Yapılan incelemeler, bahçede yaklaşık 1100 yıllık devasa bir Viking hazinesinin yattığını ortaya çıkardı.
Ülke tarihinin en büyük Viking gümüş hazinesi
Kuzey Yutland Müzeleri arkeologları tarafından sahada yapılan detaylı kazılarda, bulunan buluntuların Danimarka topraklarında şimdiye kadar kayıtlara geçen en büyük Viking gümüş hazinesi olduğu kesinleşti.
Toplam ağırlığı 18,5 kilogramı bulan hazine koleksiyonu şu parçalardan oluşuyor:
- Eser Çeşitliliği: Yaklaşık 700 adet tüm ve parçalanmış gümüş obje, külçeler, kollar için tasarlanmış bilezikler ve süs eşyaları.
- Sikkeler ve Semboller: 47 adet tam ve kırık sikkenin yanı sıra İskandinav mitolojisindeki tanrı Thor’u simgeleyen minyatür bir çekiç figürü.
- Önceki Rekorun Üç Katı: Keşfedilen hazine, daha önce Danimarka’nın en büyüğü olarak bilinen 6,5 kilogramlık Terslev hazinesinin ağırlık rekorunu yaklaşık üçe katladı.
Arkeologlar, 6,4 kilogram ağırlığındaki 320 parçanın doğrudan orijinal yerinde duran bir çömlek içinde korunduğunu, kalan parçaların ise kabın çevresindeki toprağa dağıldığını belirledi.
Vikinglerin ticari kasası gün yüzüne çıktı
Kuzey Yutland Müzeleri Kültürel Miras Başkanı Torben Sarauw, keşfi “Viking çağından kalma bir çelik kasa” bulmaya benzetti. Sarauw, buluntuların sadece devasa bir zenginliği değil, aynı zamanda o dönemde gümüşün nasıl saklandığını ve bir ödeme aracı olarak nasıl kullanıldığını net biçimde gösterdiğini vurguladı.
Viking dünyasında gümüş, sadece takı veya süs olarak değil, ağırlığına göre değer biçilen bir para birimi işlevi görüyordu. Ödemelerde kullanılmak üzere bilezik ve takıların küçük parçalara bölünmesi yaygın bir uygulamaydı. Rebild hazinesinde yer alan parçaların belirli ağırlık gruplarına göre tasnif edilmiş olması, sahibinin rastgele eşyalar yerine son derece planlı ve organize bir servet biriktirdiğini kanıtlıyor.
İslam dünyasından İngiltere’ye uzanan ticaret ağı
Hazine içinde yer alan sikkeler, Vikinglerin sınırları aşan küresel ticaret ağını da gözler önüne serdi. Parçalar arasında Anglo-Sakson krallıklarına ait paraların yanı sıra İslam coğrafyasından gelen Arap dirhemleri de tespit edildi.
İngiltere’yi 899-924 yılları arasında yöneten Kral Yaşlı Edward dönemine ait iki gümüş sikke, hazinenin toprağa gömüldüğü dönemin 10. yüzyıl olduğunu netleştirdi. Külçelerden birinin üzerinde ise eski İskandinav yazı sistemi olan runik harflerle yazılmış bir kitabe bulundu.
Devlet korumasına alındı
Bölge daha önce de benzer zenginliklerle gündeme gelmişti; 1971’de 4 kilogramlık gümüş, 2026 ilkbaharında ise 6 adet altın Viking bileziği bulunmuştu. Bu durum, Rebild bölgesinin Viking döneminde Baltık’tan İngiltere ve Doğu Akdeniz’e kadar uzanan önemli bir ticaret merkezi olduğunu gösteriyor.
Sıradan bir teras yapımı girişimiyle başlayan serüvenin ardından ortaya çıkan dev hazine, Danimarka yasaları (Danefæ) uyarınca devlet korumasına alındı. Paha biçilmez koleksiyon, tescil ve detaylı sergileme çalışmaları için Danimarka Ulusal Müzesi’ne teslim edildi.
