Yapay zeka modeli Claude’un geliştiricisi ABD merkezli Anthropic, teknoloji tarihinin en büyük finansal sınavlarından birine hazırlanıyor. Şirket, ABD borsalarında halka arz edilmek üzere resmi izahname başvurusunu tamamlarken, hedeflenen 2 trilyon dolarlık piyasa değeri finans çevrelerinde derin bir değerleme tartışmasını tetikledi.
Halka arz izahnamesinde yer alan verilere göre şirket, yılın ilk yarısında gelirlerini geçen yılın aynı dönemindeki 1,2 milyar dolardan 16,3 milyar dolara yükseltti. Operasyonel zararın 2,1 milyar dolardan 693 milyon dolara gerilemesi operasyonel verimlilikte belirgin bir iyileşmeye işaret etse de, şirketin net dönem zararı 80,7 milyar dolar olarak kayıtlara geçti. Bu devasa zararın 72,4 milyar dolarlık kısmının, şirketin hızla artan değerlemesi sebebiyle finansman anlaşmalarına yansıyan muhasebesel yükümlülüklerden kaynaklandığı belirtildi.
Halka arz büyüklüğünde 100 milyar dolar beklentisi
Anthropic’in borsaya açılma sürecinde 100 milyar dolarlık rekor bir fon toplaması ve piyasa değerinin 1,5 ile 2 trilyon dolar arasında dengelenmesi bekleniyor. Bu rakamlar gerçekleştiği takdirde küresel finans tarihinin en büyük halka arzı gerçekleşmiş olacak.
Buna karşın yatırımcı cephesinde temkinli bir hava hakim. Üçüncü çeyrek gelirleri yüzde 45 artışla 16,8 milyar dolara ulaşsa da büyüme ivmesinin önceki çeyreklere kıyasla yavaşlama sinyalleri vermesi, bazı büyük fonların şirketi 2 trilyon yerine 1,5 trilyon dolar bandında fiyatlamasına yol açıyor.
OpenAI değerlemesinde geri adım ve sektör baskısı
Değerleme baskısı yalnızca Anthropic ile sınırlı kalmıyor; sektörün öncüsü OpenAI da piyasa koşullarından etkileniyor. ChatGPT geliştiricisi şirketin, 30 milyar dolarlık yeni yatırım turunda 1,4 trilyon dolar olan hedef değerlemesini yatırımcı talebinin zayıf kalması üzerine 1,25 trilyon dolara indirdiği belirtildi.
Yatırımcıların yalnızca katlanarak artan gelir tablosuna değil; bu büyümenin sermaye maliyetine ve sürdürülebilirliğine odaklanması, yapay zeka ekosisteminde yeni bir dönemin başladığını gösteriyor. Araştırma şirketi Gartner’ın 2026 küresel yapay zeka harcamalarının 2,67 trilyon dolara ulaşacağını öngörmesi sektörün büyüyeceğini kanıtlasa da, bu büyümenin şirket kârlarına nasıl tahvil edileceği belirsizliğini koruyor.
518 milyar dolarlık devasa altyapı faturası
Yapay zeka modellerinin eğitilmesi ve çalıştırılması, şirketlerin bilançolarında devasa yükümlülükler oluşturuyor:
- Bağlayıcı sunucu anlaşmaları: Anthropic, önümüzdeki 10 yıl boyunca Google, Amazon ve Microsoft gibi devlerle bilişim ve veri merkezi altyapısı için en az 518 milyar dolarlık sözleşmeye imza atmış durumda. Şirket, bu taahhütlerin yaklaşık yüzde 80’inin iptal edilemez ve kullanım miktarına bakılmaksızın ödenmesi zorunlu olduğunu bildirdi.
- Büyük teknoloji şirketlerinde nakit baskısı: Meta’nın yapay zeka ve altyapı harcamalarını 2026 yılı için 135-145 milyar dolar seviyesine yükseltmesi, teknoloji devlerinin serbest nakit akışlarını dahi zorlamaya başladı.
Piyasa uzmanları ikiye bölündü
Anthropic’in borsa hamlesi analistleri karşı karşıya getirdi. Morningstar uzmanları, şirketin satış gelirlerinin 18 ila 20 katı üzerinden değerlenmesinin hızlı büyüme dikkate alındığında rasyonel bir temele oturabileceğini savunuyor.
Buna karşın portföy yöneticileri, milyarlarca dolarlık sermaye harcaması gerektiren ve ağır muhasebe zararları yazan girişimlerin trilyon dolarlık ligde kalıcı olmasının zorluğuna dikkat çekiyor. Son dönemde Switch ve Inscale gibi yapay zeka altyapı sağlayıcılarının halka arz planlarını ertelemesi, Anthropic’in borsa performansını tüm sektör için belirleyici bir turnusol kağıdı haline getiriyor.
