Yapay zeka şirketi Anthropic, yaşam bilimleri alanındaki faaliyetlerini veri analizi ve bilgisayar modellemelerinin ötesine taşıyarak doğrudan fiziksel deney aşamasına geçti. Şirket, San Francisco Körfez Bölgesi’nde kurduğu “ıslak biyoloji laboratuvarı” ile yapay zekayı bilimsel araştırma döngüsünün doğrudan bir aktörü haline getirdi.
Anthropic Yaşam Bilimleri Direktörü Eric Kauderer-Abrams, laboratuvarın varlığını doğrulayarak bazı deneylerin kendi tesislerinde yürütüldüğünü, bazı operasyonlarda ise dış ortaklardan destek alındığını açıkladı. Kauderer-Abrams, bilgisayar modelleri ne kadar güçlü olursa olsun biyolojik hipotezlerin kesin kanıtının gerçek laboratuvar deneylerinden geçtiğini vurguladı.
Ekrandan deney tüpüne uzanan süreç
Şirketin attığı bu adım, yaşam bilimlerine yönelik geniş kapsamlı stratejisinin bir parçası olarak öne çıkıyor. Geçtiğimiz haziran ayında araştırmacılara bilimsel kaynaklar, hesaplama gücü ve veri tabanlarını entegre eden “Claude Science” platformunu sunan Anthropic, eylül ayı içinde de Yaşam Bilimleri Doğrulama Programı’nı duyurdu. Bu program; ilaç keşfi, biyolojik araştırmalar ve klinik üretim süreçlerine uygun güvenlik protokolleriyle uzmanların yapay zeka modellerine erişimini sağlıyor.
Anthropic, ticari açıdan yeterince odaklanılmayan nadir hastalıklara ve geleneksel yöntemlerle hedeflenmesi zor biyolojik yapılara yönelmeyi hedefliyor. Şirket şu aşamada herhangi bir klinik deneme yürütmüyor ve üzerinde çalışılan spesifik molekülleri gizli tutuyor. ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA) ile Avrupa İlaç Ajansı (EMA) ise yapay zekanın geliştirme sürecine dahil olmasının kalite, güvenlik ve etkinlik standartlarını değiştirmeyeceğini, çıktıların sıkı bir denetime tabi tutulması gerektiğini hatırlatıyor.
Claude ile sıfırdan protein tasarımı
Şirketin geliştirdiği Claude modelleri, ilaç keşfinin ilk aşamalarında dikkat çekici sonuçlar veriyor. Ağustos ayında yapılan açıklamaya göre Claude, belirlenen 15 farklı biyolojik hedefe yönelik sıfırdan protein bağlayıcıları tasarladı ve bunlardan 14’ünde başarılı sonuçlar elde etti. Deney ortamına göre yüzde 22 ila 35 arasında değişen bu bağlanma başarısının, standart protein tasarım kampanyalarındaki yüzde 10-15’lik ortalamanın oldukça üzerinde olduğu bildirildi.
Robotik otomasyon ve klinik gerçekler
Projenin bir diğer ayağını ise laboratuvar süreçlerinin robotik otomasyonu oluşturuyor. Anthropic, modellerin yönlendirebileceği robotik sistemlerle bazı deney aşamalarını otomatik hale getirmeyi planlıyor. Bu sistemler, büyük dil modellerinin yalnızca metin üreten yapılar olmaktan çıkıp fiziksel dünyada operasyonel görevler üstlenmesini amaçlıyor.
İlaç sektöründeki iş birliklerini de genişleten şirket, araştırma-geliştirme süreçlerini hızlandırmak amacıyla küresel ilaç devi Novo Nordisk ile ortaklık kurdu. Nature Reviews Drug Discovery dergisinde yayımlanan güncel bir inceleme, biyolojik verilerin karmaşıklığı nedeniyle yapay zekanın klinik etkisinin henüz erken aşamalarda olduğunu gösterse de Anthropic’in kurduğu entegre laboratuvar modeli, hipotez üretiminden fiziksel teste uzanan tüm zinciri yapay zekayla birleştirmeyi amaçlıyor.
