ABD Başkanı Donald Trump, Kuzey İrlanda’nın Birleşik Krallık’tan ayrılarak İrlanda Cumhuriyeti ile birleşmesi yönündeki desteğini yineledi. İskoçya’nın bağımsızlığı konusundaki görüşlerini ise “şimdilik” ertelediğini belirten Trump’ın açıklamaları, Dublin yönetiminde şaşkınlık yaratırken Londra ve Kuzey İrlanda’daki birlik yanlısı (Unionist) siyasetçiler arasında sert tepkilere yol açtı.
“Birleşmeleri gayet doğal bir durum”
İrlanda Açık Golf Turnuvası sırasında gazetecilere değerlendirmelerde bulunan Trump, iki tarafın tek çatı altında toplanmasını erken bir tarihte görmekten memnuniyet duyacağını ifade etti. Trump, “Bir yanda Kuzey İrlanda var, diğer yanda İrlanda. Tarihsel sürece baktığımda ikisinin bir araya getirilmesi bana son derece doğal bir durum gibi geliyor,” dedi. İskoçya’nın bağımsızlığına yönelik sorulara ise “İskoçya hakkında şu an konuşmayacağım. O konuyu başka bir güne erteliyorum,” cevabını verdi.
İrlanda Adası, 1921 yılından bu yana güneydeki bağımsız İrlanda Cumhuriyeti ile Birleşik Krallık’a bağlı Kuzey İrlanda arasında bölünmüş durumda bulunuyor. Bölgede yaklaşık 3 bin kişinin hayatını kaybettiği 30 yıllık mezhep çatışmalarını sona erdiren 1998 tarihli “Hayırlı Cuma Anlaşması” (Belfast Anlaşması), halkın çoğunluğunun birleşmeyi desteklediğine dair net bir eğilim belirmesi halinde İngiliz hükümetine bir sınır referandumu düzenleme yetkisi tanıyor.
Londra referanduma kapıları kapattı
İngiltere Başbakanı Andy Burnham, hem İskoçya için yeni bir bağımsızlık referandumu ihtimalini hem de Kuzey İrlanda’nın Birleşik Krallık’tan ayrılmasına yönelik olası bir halk oylamasını kesin bir dille reddetti. İskoçya, bilindiği üzere 2014 yılında yapılan referandumda bağımsızlığı geri çevirmişti.
İrlanda cephesinden diplomatik denge arayışı
Trump’ın açıklamaları, İrlanda Başbakanı Micheal Martin ile gerçekleştirdiği ikili görüşmenin hemen ardından geldi. Gelen tepkileri “abartılı” olarak niteleyen Martin, ABD Başkanı’nın kendine has bir bakış açısı olduğunu kaydetti. Golf kulübündeki çalışma yemeğinin ardından konuşan Martin, Trump’a bölgedeki barış sürecinin hangi aşamalardan geçilerek tesis edildiğini ayrıntılı şekilde anlattıklarını belirtti.
BBC’ye verdiği mülakatta konunun hassasiyetine dikkat çeken İrlanda Başbakanı, “Ben de adanın birleşmesini savunuyorum ancak bunun şu anda gerçekleşeceğini öngörmüyorum, bu hususta tavrım son derece açık,” ifadelerini kullandı. Joe Biden gibi İrlanda kökleriyle bilinen isimler de dahil olmak üzere geçmişteki ABD başkanları, 1998 barış anlaşmasındaki garantör rollerini zedelememek adına İrlanda’nın birleşmesi meselesinde geleneksel olarak tarafsız kalmaya özen gösteriyordu.
