Tansiyon hastalarına umut veren yeni tedavi: İlaç bitse de etki sürüyor

Yeni bir araştırma, belirli süreli ilaç tedavisinin yüksek tansiyon hastalarında ilacı bıraktıktan sonra bile iki yıl boyunca iyileşme sağladığını gösterdi.

featured

Dünya genelinde en yaygın kronik rahatsızlıkların başında gelen ve kontrol altında tutulabilmesi için çoğu zaman ömür boyu ilaç kullanımını gerektiren yüksek tansiyon (hipertansiyon) tedavisinde ezber bozan bir gelişme yaşandı. Londra Queen Mary Üniversitesi araştırmacıları tarafından yürütülen ve tıp dünyasının saygın yayınlarından New England Journal of Medicine dergisinde yayımlanan yeni bir çalışma, tedavi kesildikten sonra bile tansiyonun iki yıla kadar düşük kalabildiğini ortaya koydu.

Hormonal kaynaklı hipertansiyona doğrudan müdahale

Araştırma, yüksek tansiyon vakalarının yaklaşık yüzde 5 ila 10’undan sorumlu olduğu tahmin edilen ve “primer aldosteronizm” adı verilen yaygın bir hormonal nedene odaklanıyor. Böbrek üstü bezleri tarafından salgılanan aldosteron hormonu, vücuttaki tuz, su ve potasyum dengesini düzenliyor. Bu hormonun aşırı salgılanması, böbreklerin daha fazla sodyum ve su tutmasına yol açarak kan hacmini artırıyor ve tansiyonu yükseltiyor.

Mevcut tedaviler genellikle hormonun vücuttaki etkisini engellemeye veya sorun tek bir bezdeyse böbrek üstü bezinin cerrahi olarak alınmasına dayanıyor. Yeni yöntem ise hormonun etkisini bloke etmek yerine, doğrudan böbrek üstü bezi içindeki üretim sürecini hedef alıyor.

İlaç kesildikten 2 yıl sonra bile tansiyon normal seyretti

Bilim insanları, ABD’deki 8 farklı tıp merkezinde “Baxdrostat” adlı ilacı kullanan 14 hastayı takip etti. Aldosteron sentez enzimini baskılayan bu ilaç, “EASI” adı verilen protokol kapsamında hastalara 6 ila 12 ay boyunca uygulandı. Tedavi süresinin tamamlanmasının ardından ilaç kesildi ve hastaların değerleri iki yıl boyunca izlendi.

Çarpıcı klinik veriler

Takip sürecinin sonunda elde edilen bulgular tıp dünyasında heyecan yarattı:

  • Aşırı aldosteron üretimini ölçen aldosteron-renin oranı, tedavi öncesine kıyasla yaklaşık yüzde 99 oranında düşük kaldı.
  • Hastaların tansiyon değerlerinde ortalama 25 mmHg düşüş kaydedildi.
  • Katılımcıların yaklaşık dörtte biri, başka hiçbir tansiyon ilacına ihtiyaç duymadan normal tansiyon seviyelerine ulaştı.

Cerrahi müdahaleye alternatif olabilir mi?

Araştırmanın başyazarı Queen Mary Üniversitesi Endokrin Hipertansiyon Profesörü Morris Brown, bulguların küçük bir hasta grubuna dayanması nedeniyle temkinli yaklaşılması gerektiğini belirtti. Ancak Brown, daha uzun süreli takiplerin, sınırlı bir ilaç kürünün cerrahi operasyonla elde edilen kalıcı iyileşmeye benzer sonuçlar verebileceğini kanıtlayabileceğine dikkat çekti.

Harvard Tıp Fakültesinden Prof. Mason Freeman ise sonuçları “olağanüstü ve beklenmedik” olarak nitelendirerek, bazı hastaların ameliyat yerine belirli süreli bir ilaç tedavisiyle sağlığına kavuşabileceğini ifade etti. Araştırmacılar şimdi, tedavinin hormon üreten hücreleri kalıcı olarak değiştirip değiştirmediğini anlamak için “ELIXIR” adlı yeni bir moleküler görüntüleme çalışması yürütüyor.

ABD’den onay aldı ancak uzmanlar uyarıyor

Suudi Arabistanlı Kardiyoloji ve Hipertansiyon Uzmanı Dr. Mahmud Bahbah, aldosteron sentez inhibitörlerinin standart ilaçlarla kontrol altına alınamayan dirençli hipertansiyon tedavisinde önemli bir dönüm noktası olduğunu vurguladı.

ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA), Mayıs 2026’da “Baxfendy” ticari adıyla piyasaya sürülen baxdrostat etken maddeli ilaca, diğer ilaçlara rağmen tansiyonu düşmeyen yetişkinlerin tedavisinde kullanılmak üzere onay vermişti. Ancak uzmanlar, ilacın şu anki onayının diğer tansiyon ilaçlarıyla birlikte kullanımını kapsadığını, ilacı tamamen bırakmaya yönelik kullanımın ise henüz araştırma aşamasında olduğunu hatırlatıyor.

Yan etkilere karşı doktor kontrolü şart

Elde edilen umut verici sonuçlara rağmen uzmanlar, bu tedavi yönteminin sıkı tıbbi gözetim gerektirdiği konusunda uyarıyor. Klinik deneylerde ilacın en yaygın yan etkileri arasında kanda potasyum yükselmesi (hiperkalemi), sodyum düşüklüğü ve tansiyonun aşırı düşmesi yer aldı. Doktorlar, hastaların kesinlikle kendi başlarına mevcut tansiyon ilaçlarını bırakmamaları ve tedavi sürecinde böbrek fonksiyonları ile elektrolit (tuz) seviyelerinin düzenli olarak izlenmesi gerektiğini vurguluyor.

Tansiyon hastalarına umut veren yeni tedavi: İlaç bitse de etki sürüyor
Haber Bülteni
Bültenimize Katılın

Tamamen Ücretsiz Olarak Bültenimize Abone Olabilirsin

Yeni haberlerden haberdar olmak için fırsatı kaçırma ve ücretsiz e-posta aboneliğini hemen başlat.

Spam göndermiyoruz. İstediğiniz zaman abonelikten çıkabilirsiniz.