Orta Doğu’da son dönemde sağlanan geçici kırılgan sükunet, Washington ile Tahran hattında karşılıklı askeri hamleler ve sert diplomatik çıkışlarla yerini topyekün bir çatışma atmosferine bıraktı. İran Dışişleri Bakanlığı, ABD yönetimini savaşı sonlandırmayı amaçlayan “mutabakat zaptını” tamamen ihlal etmekle suçladı. Tahran, Amerikan ordusunun son hava saldırıları ve yürürlüğe koyduğu yeni yaptırımlar nedeniyle mevcut geçici anlaşmanın tamamen işlevsiz ve etkisiz hale geldiğini ilan etti.
“ABD Ordusu Kıyılarımızı Doğrudan Hedef Aldı”
İran Dışişleri Bakanlığı tarafından yayımlanan resmi deklarasyonda, Amerikan ordusunun sabaha karşı gerçekleştirdiği hava operasyonunun detayları paylaşıldığı. Yapılan açıklamada, ABD savaş uçaklarının İran’ın güney sahillerinde yer alan askeri izleme ve radar kontrol merkezlerini bombaladığı belirtildi.
Bakanlık, bu saldırıyı doğrudan bir savaş nedeni sayarak şu ifadeleri kullandı:
“Amerikan ordusunun egemenlik sahamıza yönelik bu son hamlesi açık bir ‘askeri saldırganlık’ olup, Birleşmiş Milletler (BM) Şartı’nın ve ikili mutabakat zaptında yer alan askeri operasyonların durdurulması maddesinin çok net bir ihlalidir. Bununla da kalmayan Washington, ABD Hazine Bakanlığı aracılığıyla petrol satış izinlerimizi iptal ederek ve Hürmüz Boğazı’ndaki yasal düzenlemelerimizi çiğneyerek anlaşmayı tamamen içeriksiz bırakmıştır.”
Meşru Müdafaa ve Misilleme Uyarısı
İran diplomasisi, krizin derinleşmesinde İsrail ordusunun Lübnan’ın güneyinde devam eden askeri operasyonlarının da kilit rol oynadığını ve bu durumun gerilimi düşürme çabalarını baltaladığını savundu. Doğabilecek tehlikeli bölgesel sonuçlardan tamamen Beyaz Saray’ın sorumlu olacağını ilan eden bakanlık, İran Silahlı Kuvvetleri’nin ulusal güvenliği ve egemenliği korumak adına BM Şartı’nın 51. maddesinden doğan “meşru müdafaa” hakkını kullanmaktan çekinmeyeceğini vurguladı.
Nükleer Tesislerin Bulunduğu Buşehr’de Patlamalar
Diplomatik restleşmeyle eş zamanlı olarak İran topraklarından sıcak savaş haberleri gelmeye başladı. İran yerel medyasında yer alan askeri raporlara göre, ülkenin güneybatısında stratejik öneme sahip sahil kenti Buşehr’de peş peşe şiddetli patlama sesleri duyuldu.
İran’ın tek sivil nükleer enerji santraline ev sahipliği yapan ve ülkenin ana petrol ihracat üssü Hark Adası’na yakınlığıyla bilinen Buşehr’deki patlamaların kaynağına dair resmi makamlar sessizliğini korurken, yabancı istihbarat kaynakları bölgedeki iki askeri üssün sabaha karşı insansız hava araçları (İHA) ve seyir füzeleriyle vurulduğunu bildirdi. Öte yandan İran Devrim Muhafızları Ordusu, kimliği belirsiz kamikaze İHA’larla düzenlenen bir diğer nokta operasyonda bir rütbeli personelinin hayatını kaybettiğini tescilledi.
Avrupa’dan Havacılık Sektörüne Acil Kodlu Yasak
Bölgedeki füze trafiği ve askeri hareketliliğin sivil havacılık için büyük risk oluşturması üzerine kıta Avrupa’sından radikal bir hamle geldi. Avrupa Birliği Havacılık Güvenliği Ajansı (EASA), tüm uluslararası havayolu şirketlerine acil bir emniyet uyarısı yayımladı.
Ajansın yayımladığı uçuş direktifinde şu maddeler öne çıktı:
-
Hava Sahası Yasağı: Avrupa merkezli veya Avrupa’ya uçuş gerçekleştiren tüm sivil yolcu ve kargo uçaklarının İran ve Irak hava sahasını kullanması tamamen yasaklandı.
-
İrtifa Kısıtlaması: Söz konusu yasak, hiçbir istisna olmaksızın tüm uçuş yüksekliklerini ve rotaları kapsayacak şekilde genişletildi.
-
Geçerlilik Süresi: Tırmanan bölgesel savaş riskleri ve askeri operasyon ihtimalleri göz önünde bulundurularak bu seyahat kısıtlamasının 31 Ağustos tarihine kadar yürürlükte kalacağı bildirildi.
