Şişkinlik yapmadan bakliyat tüketmenin bilimsel yolları neler?

Hem bütçe hem kalp dostu olan bakliyatları gaz ve şişkinlik yaşamadan tüketmenin bilimsel ve pratik yöntemleri açıklandı.

Şişkinlik yapmadan bakliyat tüketmenin bilimsel yolları neler?

Sabah kahvaltısında tüketilen bir tabak bakla, öğle yemeğinde içilen mercimek çorbası ya da salatalara eklenen bir avuç nohut; hayvansal proteinlere kıyasla çok daha düşük maliyetle günlük protein ve lif alımını artırmanın en pratik yolları arasında yer alıyor. Kalp sağlığını destekleyen ve sindirim sistemini düzenleyen bakliyatlar, içerdikleri bitkisel bileşenlerle vücuttaki iltihaplanmanın azalmasına da katkı sağlıyor.

Ancak bakliyatları düzensiz tüketen kişilerde bir kerede fazla miktarda yemek; gaz ve şişkinlik gibi sindirim rahatsızlıklarına yol açabiliyor. Beslenme uzmanı Michelle Routhenstein, sindirim sisteminin yüksek lif oranına uyum sağlayabilmesi için bakliyat tüketimine küçük porsiyonlarla başlanmasını ve miktarın zamanla kademeli olarak artırılmasını öneriyor.

Yarım su bardağı bakliyatta ne kadar protein var?

Beslenme tıbbı alanında yemek kitabı yazarı olan diyetisyen Christina Badaracco’nun Good Housekeeping’e aktardığı verilere göre, yarım su bardağı pişmiş bakliyat türüne bağlı olarak 7 ila 9 gram protein içeriyor. Üstelik et ürünlerine kıyasla çok daha düşük oranda doymuş yağ barındırıyor. Bakliyatlar proteinin yanı sıra oksijen taşınması için gerekli olan demir, tansiyonu dengeleyen potasyum, kas ve sinir fonksiyonlarını destekleyen magnezyum ile hücre yenilenmesinde rol oynayan folat açısından da zengin bir kaynak sunuyor.

7 Ocak 2026 tarihinde yayımlanan 2025–2030 ABD Beslenme Rehberi, yetişkinler için kilogram başına 0,8 gramlık referans değerine karşılık günlük 1,2 ila 1,6 gram protein hedefi belirledi. Bu hesaplamaya göre 70 kilogram ağırlığındaki bir bireyin günlük protein ihtiyacı 84 ile 112 gram arasında değişiyor. Rehberde hayvansal kaynakların ardından fasulye, bezelye, mercimek ve soya temel bitkisel protein kaynakları olarak sıralanıyor.

Lif, antioksidan ve kalp sağlığına etkileri

Diyetisyen Sarah Anzlovar, yarım su bardağı bakliyatın günlük hedeflenen 25-30 gramlık lif ihtiyacının yaklaşık dörtte birini karşıladığını belirtiyor. Ayrıca bakliyatlar flavonoidler gibi güçlü antioksidanlar içerirken, kırmızı ve siyah fasulyeler böğürtlen ve yaban mersininde de bulunan “antosiyanin” pigmentlerini barındırıyor.

Düzenli bakliyat tüketiminin kolesterol, kan basıncı ve kan şekeri dengesini iyileştirerek kalp hastalığı riskini düşürdüğü biliniyor. Kanada Tıp Birliği Dergisi’nde (CMAJ) yayımlanan ve 26 rastgele kontrollü deneyi inceleyen kapsamlı bir analiz, günde yaklaşık 130 gram (bir porsiyon) bakliyat tüketen bireylerde kötü kolesterol (LDL) seviyesinin yaklaşık yüzde 5 oranında düştüğünü ortaya koydu.

Konserve mi yoksa kuru bakliyat mı tercih edilmeli?

Hazır ve pratik bir seçenek olan konserve bakliyatlarda en önemli nokta tuz (sodyum) oranıdır. Yarım su bardağı konserve nohut veya fasulye 400 miligramın üzerinde sodyum içerebilir. Uzmanlar “düşük sodyumlu” ürünlerin seçilmesini veya konservelerin mutlaka süzülüp sudan geçirilmesini tavsiye ediyor:

  • Süzme ve yıkamanın etkisi: America’s Test Kitchen tarafından yapılan laboratuvar analizine göre konserve bakliyatları süzüp yıkamak yarım bardaktaki sodyumu yaklaşık 100 miligram (yüzde 21-27) azaltıyor. Tennessee Üniversitesi’nin araştırması ise süzme işleminin sodyumu yüzde 36, ardından sudan geçirmenin ise yüzde 41 oranında düşürdüğünü gösteriyor.
  • Kuru bakliyatta ıslatma süresi: Kuru bakliyatlar hem daha ekonomiktir hem de pişirme sırasında tuz kontrolü sağlar. Pişirme öncesi suda bekletme işlemi, bağırsaklarda fermente olarak gaza neden olan “oligosakkarit” adlı kısa zincirli şekerleri azaltır. Asyut Tarım Bilimleri Dergisi’nde yayımlanan bir araştırma, 12 saat musluk suyunda bekletmenin bu gaz yapıcı şekerleri baklada yüzde 21, börülcede yüzde 23, maş fasulyesinde yüzde 24 ve kırmızı fasulyede yüzde 25 oranında azalttığını kanıtladı. Şekerler suya geçtiği için ıslatma suyunun dökülüp bakliyatların taze suyla pişirilmesi gerekiyor.

Şişkinlik zamanla azalır mı?

Nutrition Journal dergisinde yayımlanan üç ayrı beslenme deneyinde, her gün yarım su bardağı bakliyat tüketen katılımcıların ilk hafta yaşadıkları gaz şikayetlerinin ilerleyen haftalarda belirgin biçimde azaldığı gözlemlendi. Araştırmacılar, sindirim tepkisinin kişiye ve bakliyat türüne göre değiştiğini vurguluyor.

Uzmanlar ayrıca çiğ veya az pişmiş bakliyatlarda bulunan “lektin” adlı doğal proteinlerin mide rahatsızlıklarına yol açabileceğine dikkat çekerek kuru bakliyatların iyice pişirilmesini ve lif alımı artırılırken bol su içilmesini öneriyor. Günlük öğünlere çeyrek veya yarım su bardağıyla başlayıp miktarı birkaç hafta içinde artırmak, makarna soslarında veya köfte harçlarında etin bir kısmı yerine mercimek kullanmak bu besinleri sofraya dahil etmenin en kolay yolları arasında gösteriliyor.

Şişkinlik yapmadan bakliyat tüketmenin bilimsel yolları neler?
Haber Bülteni
Bültenimize Katılın

Tamamen Ücretsiz Olarak Bültenimize Abone Olabilirsin

Yeni haberlerden haberdar olmak için fırsatı kaçırma ve ücretsiz e-posta aboneliğini hemen başlat.

Spam göndermiyoruz. İstediğiniz zaman abonelikten çıkabilirsiniz.