Küresel emtia piyasalarında ham şeker vadeli işlem sözleşmeleri, Pasifik’te güçlenen El Niño hava olayının tarımsal rekolteye olası etkileri ve dünyanın en büyük üreticilerinden Hindistan’ın ithalata yönelebileceği beklentileriyle son bir yılın en yüksek seviyesine tırmandı. Kıtalararası Borsa’da (ICE) işlem gören ham şekerin libresi yüzde 1,65 artışla 17,84 sentten işlem görürken, gün içinde 17,99 sent seviyesi test edildi.
Yatırım fonları, gıda sanayicileri ve emtia tüccarlarının vadeli kontratlara yönelmesi, fiyatlardaki yukarı yönlü hareketi destekledi. Beyaz şeker kontratları da ton başına yüzde 2 değer kazanarak 552,90 dolara yükseldi.
Hindistan’dan stok sınırlaması ve ithalat sinyali
Dünyanın önde gelen şeker üreticisi konumundaki Hindistan’da iç piyasa fiyatlarının tarihi zirvelere yaklaşması, Yeni Delhi yönetimini arz krizini önlemeye dönük adımlar atmaya sevk etti. Hindistan hükümeti, yerel fiyat artışlarını dizginlemek amacıyla aylık tüketimi 10 tonu aşan büyük ölçekli ticari alıcıların 15 günden fazla stok tutmasını yasaklayan idari bir karar yayımladı.
Piyasa analistleri, yerel üretimdeki baskının sürmesi halinde Hindistan’ın küresel pazarlardan doğrudan şeker ithalatına başlayabileceğini, bunun da uluslararası piyasalardaki arz açığını derinleştirebileceğini belirtiyor.
El Niño tehdidi ve tarımsal rekolte riskleri
Fiyatlardaki tırmanışın temel itici güçlerinden birini Pasifik Okyanusu yüzey sularının aşırı ısınmasıyla karakterize edilen El Niño iklim fenomeni oluşturuyor. Küresel rüzgar ve yağış dengelerini bozan bu olay, şeker kamışı üreticisi ülkelerde kuraklık veya aşırı taşkınlara yol açarak hasat verimini doğrudan düşürüyor.
Meteoroloji modelleri, mevcut El Niño dalgasının sonbahar aylarında şiddetini artırabileceğini ve 2026 sonu ile 2027 başlarında zirve noktasına ulaşabileceğini öngörüyor.
2015-2016 krizine benzer arz daralması endişesi
Birleşmiş Milletler Dünya Gıda Programı (WFP) verilerine göre, 2015-2016 yıllarında yaşanan en son büyük ölçekli El Niño dalgası; Asya, Afrika ve Latin Amerika’da tarımsal üretimde sert düşüşlere ve küresel gıda fiyatlarında dalgalanmalara yol açmıştı.
Mevcut iklimsel seyrin devam etmesi durumunda, dünya genelinde daralan şeker stokları ile güçlü sanayi talebinin birleşerek emtia piyasalarında fiyat oynaklığını yüksek tutmaya devam edeceği ifade ediliyor.
