Almanya, İsviçre ve Avusturya’yı kapsayan Almanca konuşulan coğrafyada aile şirketleri, toplam işletmelerin üçte ikisinden fazlasını oluşturarak ekonomik omurganın temel taşı niteliğini taşıyor. İsviçre’de işletmelerin yüzde 80’inden fazlası aile kontrolünde bulunurken, bu şirketler gayrisafi yurt içi hasılanın yüzde 60’ını üretiyor. Bu dev ekosistemin küresel vitrindeki en güçlü temsilcisi ise 1905 yılında Alman girişimci Hans Wilsdorf tarafından kurulan ve 2025 yılı gelirinin 11 milyar İsviçre frangına (yaklaşık 13,46 milyar dolar) ulaştığı tahmin edilen lüks saat devi Rolex.
Küresel lüks saat pazarının yaklaşık yüzde 33’ünü tek başına elinde tutan Rolex, net kar rakamlarını kamuoyuyla paylaşmasa da Wilsdorf ailesinin servetini nesiller boyunca nasıl yönettiği ekonomi dünyasında dikkatle inceleniyor.
“Çılgın amca” lakabından kurumsal aile ofisine
Erkeklerin saatleri yalnızca ceplerinde taşıdığı 1905 yılında kol saati fikrini ortaya atan ve dönemin iş çevrelerince “çılgın” olarak nitelendirilen Hans Wilsdorf, kendisine de espriyle “Çılgın Amca” lakabını takmıştı. Alman ekonomi gazetesi Handelsblatt’a konuşan aile ofisi yöneticisi Moritz Koppel, 2010 yılında ailenin mali işlerini yeniden yapılandırma sürecine başladıklarını belirtti.
Wilsdorf’un 1960 yılındaki vefatının ardından geride doğrudan bir çocuk bırakmaması üzerine servet, iki erkek kardeşinin çocuklarına intikal etti. Bugün Almanya, İsviçre ve ABD’ye yayılmış 90 aile üyesinin çıkarlarını korumak amacıyla Münih merkezli “Project Perpetual” adlı bağımsız aile ofisi kuruldu. Aile yönetimi, servetin tek merkezden kontrolü yerine ortak değerleri koruyan esnek bir modeli hayata geçirdi.
“Çiftliği koru ama hasadını ye” ilkesi
Aile üyeleri, servetin korunmasında “Küçük çiftlik” metaforunu benimsedi: “Çiftliği bir sonraki nesil için koru, ancak hasadıyla beslen.” 2015 yılında hayata geçirilen yatırım stratejisi doğrultusunda 5 ayrı fon kuruldu. Bu fonların ikisi küresel hisse senedi ve tahvillere ayrılırken, biri yüzde 35 hisse oranıyla muhafazakar, diğeri ise yüzde 65 hisse payıyla yüksek riskli profil çiziyor. Diğer üç fon ise özel piyasa yatırımlarına odaklanıyor.
Model, 90 aile ferdine yaşlarına, nakit ihtiyaçlarına ve risk toleranslarına göre portföy dağılımlarını belirleme serbestisi tanıyor. Böylece tek tip bir dayatma olmadan ortak ölçek ekonomisinden faydalanılıyor. 2023 yılından itibaren bu fonlar, minimum 1 milyon avro giriş şartıyla dışarıdan nitelikli yatırımcılara da açıldı.
Müzik teliflerinden uçak kiralamaya sıra dışı varlıklar
Wilsdorf ailesinin portföy yönetiminde, ABD’nin Yale ve Harvard üniversitelerinin milyarlarca dolarlık bağış fonlarında uyguladığı “Endowment Modeli” esas alınıyor. Geleneksel borsa ve tahvil yatırımlarının ötesine geçen strateji, piyasa dalgalanmalarından asgari düzeyde etkilenen sıra dışı varlık sınıflarına yöneliyor:
- Uçak ve filo kiralama: Havacılık sektörüne yönelik uçak kiralama sözleşmeleriyle düzenli nakit akışı sağlanıyor.
- Müzik telif hakları: The Weeknd ve Daddy Yankee gibi küresel sanatçıların müzik telif gelirlerine yatırım yapılarak piyasalardan bağımsız getiri elde ediliyor.
- Kamu sözleşmeli araçlar ve altyapı: Soğuk hava depoları, şehirlerarası yolcu otobüsleri, itfaiye ve arama-kurtarma helikopterleri gibi devletlerle yapılan uzun vadeli kamu sözleşmelerine dayalı sabit gelirli varlıklar portföye dahil ediliyor.
Bu strateji meyvelerini net biçimde veriyor. Son üç yıllık dönemde hisse ve tahvil fonu yıllık yaklaşık yüzde 15 getiri sağlarken; uçak kiralama ve müzik telifleriyle desteklenen kredi fonu yıllık ortalama yüzde 10 getiri oranına ulaştı. Portföy yöneticileri, uzun vadeli perspektif ve sabrın aile servetini korumadaki en temel anahtar olduğunu vurguluyor.
