İsveç’te gerçekleştirilen yeni bir klinik araştırma, auralı migren şikayeti yaşayan milyonlarca hasta için umut verici sonuçlar ortaya koydu. Lund Üniversitesi araştırmacıları tarafından yürütülen çalışma, genellikle epilepsi (sara) ve bipolar bozukluk tedavisinde reçete edilen “Lamotrijin” (Lamotrigine) etken maddeli ilacın, şiddetli migren aurası ataklarını belirgin şekilde azalttığını gösterdi.
Frontiers in Neurology dergisinde yayımlanan bilimsel araştırmaya göre, tedaviye başlayan hastaların aylık ortalama aura yaşadığı gün sayısı 6,9 günden 1,4 güne geriledi. Bu verilerle birlikte atak sıklığında yaklaşık yüzde 80’lik bir düşüş kaydedildi. Çalışmaya dahil edilen hastaların yüzde 85,2’sinde ise aura gün sayısının en az yarı yarıya azaldığı belirlendi.
Migren aurası nedir ve hastaları nasıl etkiliyor?
Migren hastalarının yaklaşık üçte birinde görülen aura; baş ağrısı başlamadan hemen önce veya ağrı esnasında ortaya çıkan geçici nörolojik semptomlar bütünü olarak tanımlanıyor. Çoğu zaman baş ağrısının kendisinden daha yıpratıcı olabilen bu süreç; görme kaybı, ışık çakmaları, bulanık görme, elde ve yüzde uyuşma ile konuşma ve denge bozuklukları gibi ağır belirtilerle kendini gösteriyor.
İsveçli bilim insanları, 2014-2022 yılları arasında Lund kentindeki nöroloji kliniğinde tedavi gören 81 hasta üzerinde inceleme yaptı. Araştırma grubundaki katılımcıların yüzde 98,7’sinde görme bozuklukları, yüzde 45,6’sında duyusal kayıplar ve yüzde 32’sinde konuşma güçlükleri görüldüğü raporlandı.
Epilepsi ilacı migreni nasıl engelliyor?
Lamotrijin halihazırda migren tedavisi için resmi onay almış bir ilaç olmasa da araştırmacılar, sara nöbetleri ile migren aurasının benzer nöronal mekanizmalara dayandığından yola çıktı. Her iki tabloda da beyin hücrelerinin elektriksel aktivitesinde geçici ve anormal dalgalanmalar yaşanıyor.
İlacın beyindeki etki mekanizması ve faydaları şu noktalara dayanıyor:
- Hücresel aşırı uyarılmayı frenliyor: Sodyum ve potasyum kanallarını düzenleyerek nöronlardaki elektriksel aktiviteyi dengeliyor.
- Glutamat salınımını baskılıyor: Beyindeki temel uyarıcı kimyasallardan biri olan glutamatı azaltarak hücrelerin aşırı uyarılmasını engelliyor.
- Kortikal depresyonu durduruyor: Auranın ana tetikleyicisi sayılan ve beyin zarı boyunca yayılan “kortikal yayılan depresyon” dalgalarını zayıflatıyor.
Uzmanlardan temkinli yaklaşım: İleri testler yolda
Elde edilen veriler heyecan verici olsa da araştırmacılar, kesin bir sonuca varmak için henüz erken olduğunu vurguluyor. Çalışmanın geriye dönük (retrospektif) hasta kayıtlarına dayanması ve plasebo kontrol grubunun bulunmaması nedeniyle doğrudan bir neden-sonuç ilişkisinin kanıtlanması için yeni klinik deneyler gerekiyor.
Araştırmada 29 hastada hafif yan etkiler (çoğunlukla deri döküntüleri) gözlemlenirken, 5 hasta tedaviye devam edemedi. Bilim heyeti, bulguları teyit etmek amacıyla çift kör ve plasebo kontrollü yeni bir ulusal araştırma başlatmaya hazırlanıyor. Sonuçların doğrulanması halinde, halen onaylı özel bir tedavisi bulunmayan auralı migren hastaları için yıllardır piyasada olan, erişilebilir ve düşük maliyetli yeni bir tedavi protokolü doğmuş olacak.
