Avrupa’nın enerji arz güvenliğini sağlamlaştırma ve açık deniz (offshore) rüzgar enerjisinden maksimum düzeyde faydalanma hedefleri doğrultusunda Kuzey Denizi’nde dev bir mühendislik hamlesi hayata geçiyor. Belçika kıyılarından yaklaşık 30 mil açıkta inşa edilen ve dünyanın ilk yapay enerji adası unvanını taşıyan “Prenses Elisabeth Adası”, dış çevre duvarlarının kapatılmasıyla birlikte dev bir dikdörtgen formunda uzaydan net şekilde görüntülendi.
Yaklaşık 63 bin metrekarelik bir alana yayılan ve ilk fazının maliyeti 3,6 milyar euroyu aşması beklenen ada, açık deniz rüzgar türbinlerinde üretilen elektriği tek bir merkezde toplayıp dönüştürerek ana karaya ve komşu ülkelere aktaracak dev bir iletim istasyonu işlevi görecek.
Uydu görüntüleriyle adım adım inşa süreci
Açık kaynak istihbarat birimlerinin Sentinel-2 ve Planet uydularından elde ettiği yüksek çözünürlüklü veriler, adanın açık denizdeki yükseliş safhalarını gözler önüne serdi:
- Nisan-Mayıs 2025 (Deniz tabanı temelleri): Bölgeye ulaşan ilk uzman gemiler, deniz tabanı haritalandırma ve zemin güçlendirme çalışmalarını başlattı.
- Temmuz-Aralık 2025 (“L” formunun ortaya çıkışı): Temmuz ayında su yüzeyinde ilk sert bloklar görülürken, yıl sonuna doğru adanın dalgakıran duvarları dik açılı bir “L” harfi şeklinde belirdi.
- Haziran-Ağustos 2026 (Kutunun kapanması): Sert kış şartlarına rağmen sürdürülen blok montajlarının ardından haziran ayında bir tarafı açık dikdörtgen halini alan ada, 9 Ağustos 2026 tarihli görüntülerde tamamen kapatıldı.
- Eylül 2026 (Dolgu ve altyapı aşaması): Planet uydusunun 5 Eylül 2026’da kaydettiği görüntülerde, dış çeperi tamamen kilitlenen havuzun içine iş gemilerinin girdiği ve iç dolgu ile yüksek gerilim ekipmanlarının zemin hazırlıklarına başladığı tespit edildi.
Avrupa Yatırım Bankası’ndan 1 milyar euroluk yeni kredi
Projenin geliştiricisi konumundaki Belçika elektrik iletim şebekesi işletmecisi Elia, finansman konusunda kritik bir destek daha sağladı. Avrupa Yatırım Bankası (EİB), 2024 yılında birinci faz için onayladığı 650 milyon euronun ardından, 7 Eylül 2026’da projenin ikinci etabı için 1 milyar euroluk ilave bir kredi dilimi tahsis etti.
Yeni sağlanan bu fon; adanın üzerinde yer alacak 220 kilovoltluk trafo merkezlerinin inşası, yüksek gerilim dönüştürücüleri ve karaya uzanacak alternatif akım (AC) deniz altı kablo hatlarının kurulumunda kullanılacak. Böylece projenin odak noktası deniz yapı mühendisliğinden yüksek voltajlı iletim teknolojilerine kaymış oldu.
3,5 gigavatlık temiz enerji doğrudan şebekeye bağlanacak
Prenses Elisabeth Adası kendi başına elektrik üreten bir kaynak olmayıp, açık denizde kurulacak devasa türbin tarlalarından gelen enerjiyi toplayan merkezi bir hub (dağıtım düğümü) vazifesi görecek. Her rüzgar çiftliği için karaya ayrı ayrı kablo çekme zorunluluğunu ortadan kaldıran sistem, operasyonel maliyetleri ciddi oranda düşürecek.
Proje tamamlandığında ada sahasının 3,15 ila 3,5 gigavat aralığında yeni rüzgar kapasitesini sisteme bağlaması hedefleniyor. Kuzey Denizi Enerji İşbirliği İnisiyatifi kapsamında diğer bölge ülkelerinin iletim hatlarıyla da entegre edilmesi planlanan yapı, Avrupa’nın sınır ötesi yeşil elektrik ağının en kritik merkezlerinden biri haline gelecek.
