Amerika Birleşik Devletleri’nin Kaliforniya eyaletindeki San Francisco Körfezi sahillerinde, zehirlenmiş ve dengesini kaybetmiş onlarca deniz aslanının kıyıya vurması üzerine Deniz Memelileri Merkezi (The Marine Mammal Center) acil uyarı yayımladı. Ağustos ayının son haftasından bu yana kıyılarda gözlemlenen deniz aslanlarının kasılma nöbetleri geçirdiği, titrediği, yön duygusunu kaybettiği ve uyuşuk hareketler sergilediği kaydedildi.
Yetkililer, hayvanların “domoik asit” adı verilen güçlü bir nörotoksin sebebiyle beyin hasarı yaşadığını açıkladı. Söz konusu zehrin, deniz aslanlarının hafıza ve davranış merkezlerini tahrip ederek saldırganlığa ve ani ölümlere yol açtığı bildirildi.
Vaka sayıları tarihi ortalamayı aştı
ABD Ulusal Okyanus ve Atmosfer İdaresi (NOAA) verilerine göre, 2026 yılı genelinde kaydedilen zehirlenme vakası 100’ü aşarak yıllık ortalama olan 70 ila 90 sınırını geride bıraktı. Deniz Memelileri Merkezi Sözcüsü Giancarlo Rulli, yaz başında başlayan münferit vakaların sezon sonuna doğru anormal bir hızla tırmanışa geçtiğini ifade etti.
Uzmanlar, krizin boyutuna ilişkin şu uyarılarda bulunuyor:
- 150 fitlik mesafe kuralı: Kıyıya vuran veya dengesiz hareketler sergileyen hasta hayvanların saldırganlaşabileceği belirtilerek, halkın deniz aslanlarına en az 45 metre (150 fit) mesafede kalması istendi.
- Gıda zincirinde birikim: Zehir; sardalya ve hamsi gibi küçük balıklar üzerinden deniz aslanlarına ulaştığı gibi, kontamine olmuş kabuklu deniz ürünlerini tüketen insanlar için de hayati tehlike yaratıyor.
El Nino sıcaklığı ve toksik alg patlaması
Yaz sonundaki vaka artışının temel nedenlerinden biri olarak Pasifik Okyanusu’nda yüzey sıcaklıklarını rekor seviyelere çıkaran El Nino hava olayı gösteriliyor. NOAA yetkilileri, Kaliforniya açıklarındaki sert rüzgarların kıyıdaki sıcak yüzey suyunu öteleyerek okyanus tabanındaki besin zengini soğuk suları yukarı çektiğini (upwelling) belirtiyor.
Güneş ışığı ve rekor düzeydeki ılık su koşulları bir araya geldiğinde “Pseudo-nitzschia” türü mikroskobik algler hızla çoğalarak denize yüksek oranda domoik asit salgılıyor. Okyanus sıcaklıklarının mevsim normallerinin üzerinde seyretmesi, deniz ekosistemindeki zehirli alg yayılımının sonbahar aylarında da devam edebileceği endişesini artırıyor.
