İnsan Hakları İzleme Örgütü (HRW), Fransız hükümetinin devlet kurumlarına yönelik “sızma” veya “nüfuz etme” girişimlerini engelleme gerekçesiyle hazırladığı yeni yasa tasarısına sert tepki gösterdi. Uzmanlar, söz konusu düzenlemenin sivil özgürlükleri ciddi şekilde zayıflatabileceği konusunda uyarıyor.
“Cumhuriyetçi Bağlılık Sözleşmesi” tartışması
Hükümet, 2021 yılında yürürlüğe giren ve kamuoyunda “ayrılıkçılıkla mücadele” yasası olarak bilinen düzenlemeyi genişletmeyi hedefliyor. HRW raporuna göre, tasarı hükümete sivil toplum kuruluşlarını (STK) bakanlık kararnamesiyle feshetme yetkisi veriyor. Ayrıca, kamu fonu alabilmek için gerekli olan “Cumhuriyetçi Bağlılık Sözleşmesi” maddesinin, “kamu düzenini bozma” gibi ucu açık ve belirsiz ifadelerle STK’lar üzerinde baskı aracı olarak kullanılabileceği belirtiliyor.
Muhafazakar senatörün önerisi hükümetin rotasını çizdi
Muhafazakar Senatör Bruno Retailleau tarafından sunulan ve özel olarak “İslami sızma”yı hedef alan kısıtlayıcı yasa teklifi, 5 Mayıs’ta Senato’da ilk okumadan geçmişti. Her ne kadar bu özel teklifin yasalaşma ihtimali düşük görünse de, İçişleri Bakanı Laurent Nunez’in hükümetin kendi hazırladığı tasarının bu önerilerle “yakından uyumlu” olacağını açıklaması endişeleri artırdı.
Bakan Nunez tarafından paylaşılan taslak, hükümete şu geniş yetkileri tanıyor:
-
STK Fesih Yetkisi: İçişleri Bakanlığı ve valiliklerin, bir kuruluşu kapatmak için sahip olduğu gerekçelerin genişletilmesi.
-
Varlık Dondurma: Şüpheli görülen STK’ların mal varlıklarına el konulabilmesi.
-
Tam Denetim: “Cumhuriyetçi Bağlılık Sözleşmesi”ne uyumun daha sıkı ve keyfi yorumlanabilir kriterlerle zorunlu tutulması.
“Sivil alan özgürlüğü engelleniyor”
İnsan Hakları İzleme Örgütü, durumun vahametini hatırlatmak için “Civicus” küresel izleme platformunun verilerine dikkat çekti. Platform, Aralık 2025’te Fransa’nın sivil alan notunu “kısıtlı” seviyesinden “engellenmiş” seviyesine düşürmüştü.
HRW, hükümete çağrıda bulunarak bu “tehlikeli gerilemenin” durdurulmasını ve yasa tasarısının geri çekilmesini istedi. Hükümetin, demokrasinin temel taşı olan sivil toplumun faaliyet alanını koruması gerektiği vurgulanan raporda, güvenlik eksenli bu tür politikaların uzun vadede toplumsal yapıda daha fazla kutuplaşmaya yol açabileceği belirtildi.
