Yaklaşık 66 milyon yıl önce Meksika’nın Yucatán Yarımadası’na çarpan ve Chicxulub Kriteri’ni oluşturan dev göktaşı hakkındaki bilimsel kabuller değişiyor. JGR Biogeosciences dergisinde yayımlanan ve Purdue Üniversitesi’nden gezegen bilimci Brandon Johnson liderliğinde yürütülen yeni bir araştırma, dinazorların sadece uzun süren “çarpışma kışının” getirdiği soğuktan değil, çarpışmanın ilk saatlerinde gezegeni kaplayan küresel ateş fırtınalarından öldüğünü ortaya koydu.
Yaklaşık 10 kilometre çapındaki dev asteroidin çarpmasıyla buharlaşan kayalar, atmosfere yayıldıktan sonra milyarlarca küçük cam ve kaya taneciğine dönüştü. Araştırmacılar, bu taneciklerin yanı sıra atmosfere yayılan ince silikat toz tabakasının dev bir “ısı battaniyesi” görevi görerek Dünya yüzeyini adeta bir fırına çevirdiğini hesapladı.
Radyasyon seviyesi insanı öldürecek dozun 17 katına ulaştı
Geliştirilen yeni simülasyonlar, atmosferde biriken toz tabakasının açığa çıkardığı ısı enerjisinin daha önceki tahminlerin 3,5 katı kadar güçlü olduğunu gösteriyor. Araştırmanın öne çıkan bulguları şu şekilde sıralanıyor:
-
Küresel Yangınlar: Yayılan yoğun ısı dalgası ağaç gövdelerini doğrudan yakmasa da otları, çalıları ve çam iğnelerini anında tutuşturarak küresel çapta devasa orman yangınlarını başlattı.
-
Aşırı Isı Dozu: Yeryüzündeki korumasız canlılar, insan için ölümcül kabul edilen ısı dozunun yaklaşık 17 katına maruz kaldı.
-
Kurtulma Şansı: Sadece yer altı kovuklarında saklanabilen veya suda yaşayabilen canlılar bu ilk aşırı sıcak dalgasından sağ kurtulmayı başardı.
Sıcak dalgasının ardından atmosfere yerleşen toz ve kurum tabakası Güneş ışığını yıllarca engelleyerek fotosentezi durdurdu ve bilinen çarpışma kışını başlattı.
Benzer bir felaket yakın zamanda tekrarlanabilir mi?
NASA verilerine göre Chicxulub büyüklüğündeki devasa bir göktaşının Dünya’ya çarpma ihtimali ortalama 50 ila 100 milyon yılda bir gerçekleşiyor. Ancak bu istatistiki bir ortalama olup göktaşlarının hareketleri rastlantısal bir seyir izliyor.
NASA’nın potansiyel tehlikeleri izleyen “Sentry” tespit sistemi, önümüzdeki 100 yıl boyunca Dünya’ya çarpma riski taşıyan bilinen tüm gökcisimlerini sürekli takip ediyor. Mevcut verilere göre, yakın gelecekte dinazorların sonunu getiren büyüklükte Dünya’ya doğru ilerleyen herhangi bir göktaşı bulunmuyor.
