Avrupa liglerinde sezonun ilk haftaları geride kalıp rekabet dozu yükselmişken, futbol dünyası bir kez daha milli maç arasına girdi. 21 Eylül – 6 Ekim 2026 tarihleri arasında geçerli olan yeni uygulama ile eylül ve ekim pencereleri tek bir çatı altında birleştirildi. FIFA’nın kıtalar arası seyahat sıklığını azaltmak amacıyla devreye soktuğu bu 16 günlük blok dönemde takımların dörder maç yapması planlansa da kulüpler ile milli takımlar arasındaki kronik çıkar çatışması yeniden alevlendi.
1872’den bugüne: Zorunlu uzlaşmanın kısa tarihi
Futbol tarihindeki ilk resmi milli maç 30 Kasım 1872’de İskoçya ile İngiltere arasında oynanmış olsa da kulüp müsabakalarının durduğu modern “milli ara” kavramı çok daha geç şekillendi. Kulüplerin sınır ötesi yatırımları ve artan maç trafiği, FIFA’yı bağlayıcı bir takvim oluşturmaya zorladı.
Ağustos 2000’de kabul edilen ve 1 Ocak 2002’de yürürlüğe giren “Uluslararası Koordineli Maç Takvimi”, karşılıklı hak ve yükümlülükleri kayıt altına aldı. Sisteme göre federasyonlar önceden ilan edilen pencerelerde oyuncuları kadroya çağırma hakkı elde ederken, kulüpler ise bu tarihler dışındaki hazırlık maçları için futbolcularını göndermeme serbestisine kavuştu. Zamanla dağınık takvimler yerine 9 ve 16 günlük konsolide blok pencerelere geçildi.
Maaşı ödeyen kulüpler ile sakatlık riski karşı karşıya
Kulüpler cephesindeki en büyük itiraz noktası; maaş yükümlülüğünü üstlendikleri yıldız isimlerin yorucu kıtalar arası yolculuklara çıkması ve yüksek sakatlık riskiyle geri dönmesi oluşturuyor. 2010 Dünya Kupası’ndan sakat dönen Arjen Robben nedeniyle Bayern Münih ile Hollanda Futbol Federasyonu arasında patlak veren ve ancak iki ekibin 2012’de dostluk maçı yapmasıyla çözülen kriz, bu uyuşmazlığın en somut örneklerinden biri olarak hatırlanıyor.
Kulüplerin finansal kayıplarını hafifletmek adına FIFA iki temel telafi mekanizması yürütüyor:
- Kulüp Fayda Programı: Dünya Kupası organizasyonlarından elde edilen ticari gelirlerin bir kısmını turnuvaya futbolcu gönderen kulüplere dağıtıyor.
- Kulüp Koruma Programı: Milli maçta sakatlanan ve kulübünde forma giyemeyen oyuncuların maaş yükünü belirli şartlar altında karşılıyor.
Buna rağmen kulüp yöneticileri, şampiyonluk veya ligde kalma yarışının kaderini belirleyen kritik haftalarda yaşanan sportif kaybın maddi tazminatlarla kapatılamayacağını savunuyor.
FIFA’ya karşı Avrupa Birliği’nde hukuki cephe
FIFA Başkanı Gianni Infantino, 2025-2030 takviminin küresel futbolu büyütmek ve oyuncu sağlığını gözetmek amacıyla tasarlandığını belirtse de paydaşlar arasındaki gerilim yargıya taşındı.
Uluslararası Profesyonel Futbolcular Federasyonu (FIFPRO) Avrupa Şubesi, Avrupa Ligler Birliği ve İspanya La Liga yönetimi; FIFA’nın aşırı yoğunlaştırılmış maç takvimini Avrupa Komisyonu’na resmen şikayet etti. Şikayet dosyasında, FIFA’nın hem küresel düzenleyici hem de turnuva organizatörü sıfatını tekeline alarak oyuncu sağlığını ve yerel liglerin değerini tehlikeye attığı öne sürüldü. 20 yılı aşkın süredir devam eden takvim tartışması, artık gün sayısının ötesine geçerek futbolun devasa gelir havuzunu kimin yöneteceğine dair küresel bir güç savaşına dönüştü.
