Yapay zekâ veri merkezleri, elektrikli araçlar ve yeşil enerji dönüşümünün vazgeçilmez ham maddesi olan bakır, emtia piyasalarında benzeri görülmemiş bir ralliye imza atıyor. Londra Metal Borsası’nda (LME) üç aylık vadeli bakır sözleşmeleri 14 bin 800 dolar sınırını aşarken, Şanghay Vadeli İşlemler Borsası’nda ton başına fiyatlar 16 bin 700 dolara ulaştı. Yıl başından bu yana yüzde 16’yı aşan prim yapan kızıl metal, ekim döneminden bu yana ise yatırımcısına yüzde 40’ın üzerinde getiri sağladı.
Uluslararası bankacılık grubu ANZ analistleri fiyatların kısa sürede 15 bin doları aşacağını öngörürken, uzmanlar yılın son çeyreğinde artan mevsimsel sanayi talebinin ralliyi canlı tutacağını belirtiyor.
Ralliyi tetikleyen temel dinamikler
Piyasalardaki sert tırmanışın arkasında hem jeopolitik gelişmeler hem de yapısal arz yetersizlikleri yatıyor. ABD yönetiminin uygulamaya koyduğu yüzde 15’lik ek gümrük tarifeleri öncesinde yaklaşık 1,2 milyon ton bakırın ABD pazarına çekilmesi, küresel ölçekte erişilebilir stokların hızla erimesine yol açtı. Arz tarafındaki daralma; Çinli izabe tesisleri, kablo üreticileri ve sanayi tedarik zincirleri üzerinde ciddi bir baskı oluşturdu.
Küresel madencilik şirketleri ise artan talebi karşılamakta zorlanıyor. Dünyanın en büyük üreticisi Şili’de baş gösteren kuraklık, Endonezya ve Kongo Demokratik Cumhuriyeti’ndeki sel felaketleri üretimi aksatırken; mevcut rezervlerdeki tenör düşüşü ve yeni maden yatırımlarının gecikmesi arz açığı endişelerini körüklüyor.
Yapay zekâ ve elektrikli araç talebi
Bakırı günümüz teknolojisinin en stratejik madenlerinden biri haline getiren temel unsur, dijitalleşme ve elektrifikasyon süreçleri oldu. Standart bir elektrikli araçta ortalama 80 ila 100 kilogram arasında bakır kullanılırken; veri merkezleri, elektrik iletim şebekeleri ve yenilenebilir enerji santralleri devasa miktarda iletken malzemeye ihtiyaç duyuyor.
Enerji fiyatlarında yaşanan yükseliş maden işletme maliyetlerini artırırken, petrolün varil fiyatının yüksek seyretmesi piyasa dengelerini doğrudan etkiliyor. Analistler, dünyanın en büyük bakır tüketicisi konumundaki Çin sanayisindeki olası dalgalanmalara rağmen, uzun vadeli yapısal talep patlamasının fiyatları güçlü tutmaya devam edeceğini vurguluyor.
