Birleşmiş Milletler (BM) Güvenlik Konseyi’nde düzenlenen “AB-BM İş Birliği” oturumunda konuşan Kaja Kallas, deniz yollarının giderek daha “tartışmalı” ve “tehlikeli” hale geldiğine dikkat çekti. Kallas, özellikle Hürmüz Boğazı’ndaki mevcut durumun, seyrüsefer özgürlüğünü korumak için ortak bir irade gerektirdiğini ifade etti.
“Rota tüm sevkiyatlar için güvenli olmalı”
Kallas, deniz güvenliğine yönelik tehditlerin sadece gemi saldırılarıyla sınırlı kalmadığını, denizaltı kabloları ve altyapısına yönelik sabotajların da gündemde olduğunu belirtti:
-
Açık Çağrı: “Hürmüz Boğazı’nda yaşananlar, güçlü bir uluslararası koalisyona yönelik en açık çağrıdır.”
-
Hedef: Masada birçok diplomatik ve askeri girişim olduğunu hatırlatan Kallas, temel amacın bu kritik rota üzerinden yapılan tüm sevkiyatların güvenliğini garanti altına almak olduğunu söyledi.
-
Deniz Hukuku: AB’nin, BM Deniz Hukuku Sözleşmesi’ne (UNCLOS) aykırı tüm kısıtlama girişimlerine kararlılıkla karşı duracağını yineledi.
BMGK’da reform ve veto eleştirisi
Yüksek Temsilci, konuşmasında sadece deniz güvenliğine değil, uluslararası sistemin işleyişine dair yapısal sorunlara da değindi:
-
Veto Engeli: BMGK’nın 5 daimi üyesinin (P5) veto yetkisini aşırı kullanmasının, Konsey’in çatışmaları çözme yeteneğini felç ettiğini savundu.
-
Reform Şart: Kallas, özellikle kitlesel vahşet vakalarında veto hakkının sınırlandırılması gerektiğini belirterek, BM sisteminin “herkesin yararına işleyen” bir yapıya dönüştürülmesi çağrısı yaptı.
-
Hukuk İhlalleri: Orta Doğu’daki mevcut savaş ile Rusya-Ukrayna Savaşı’nın, 2. Dünya Savaşı’ndan bu yana uluslararası hukukun en ağır ihlal edildiği dönemler olduğunu kaydetti.
Küresel istikrarın anahtarı: Enerji arzı
Deniz güvenliğinin doğrudan ekonomik istikrar ve enerji arzıyla bağlantılı olduğunu hatırlatan Kallas, “Aksayan çok taraflı sistemi onarmak için zaman daralıyor” uyarısında bulundu. AB’nin bu süreçte BM ile tam koordinasyon içinde çalışmaya hazır olduğunu belirtti.
