Amerika Birleşik Devletleri’nde kasım ayında yapılacak kritik ara seçimler öncesinde, Başkan Donald Trump’ın postayla oy kullanımını sınırlandırmayı amaçlayan başkanlık kararnamesi bir kez daha yargı duvarına çarptı. Boston Bölge Mahkemesi Federal Yargıcı Indira Talwani, Posta İdaresi’nin (USPS) yeni kısıtlama kurallarını yürürlüğe koymasını engelleyen ihtiyati tedbir kararını uzattı.
Kuzey Karolina başta olmak üzere birçok eyaletin seçmenlere postayla oy pusulalarını göndermeye başladığı kritik bir süreçte gelen bu yargı kararı, seçim prosedürlerinde kapsamlı değişiklikler yapmayı hedefleyen Trump yönetimi için ciddi bir zaman baskısı oluşturdu.
Yargıç Talwani: “Anayasaya aykırı ve telafisi güç”
Trump yönetiminin Yüksek Mahkeme’ye başvurarak kısıtlamaların uygulanmasını talep etmesine rağmen Yargıç Talwani, yönetmeliğin uygulanmasını donduran kapsamlı bir ihtiyati tedbir kararı aldı. Talwani, 3 Kasım seçimleri yaklaşırken eyaletlerin bu denli kısa bir sürede yeni sisteme uyum sağlamasının fiilen imkansız olduğunu ve uygulamanın seçmen haklarını doğrudan zedeleyeceğini vurguladı.
Yargıç Talwani’nin karar gerekçesinde şu temel unsurlar öne çıktı:
- Anayasal yetki aşımı: ABD Anayasası’nın seçimlerin idaresi ve usullerini belirleme yetkisini yürütme organına veya posta idaresine değil, eyaletlere ve Kongre’ye verdiği hatırlatıldı.
- Hak kaybı riski: Seçimlere yaklaşık iki ay kala devreye sokulacak karmaşık doğrulama ve zarf barkodu zorunluluklarının milyonlarca geçerli oyun teslimatını aksatarak büyük çaplı mağduriyetler yaratacağı belirtildi.
Kararname hangi zorunlulukları getiriyordu?
Trump’ın mart ayı sonunda imzaladığı kararname; Göçmenlik İdaresi ve Sosyal Güvenlik Kurumu’nun eyalet vatandaşlık verilerine dayanarak oy kullanabileceklerin yer aldığı merkezi bir federal liste hazırlamasını öngörüyordu. Düzenlemeyle birlikte Posta İdaresi’ne, yalnızca bu merkezi sisteme kayıtlı seçmenlerin oy pusulalarını taşıma ve özel güvenlik barkodu taşımayan zarfları kabul etmeme şartı getirilmişti.
Geçtiğimiz ay Yüksek Mahkeme, yönetmelik henüz kesinleşmediği gerekçesiyle önceki tedbiri usulden kaldırmış ve yönetimin elini geçici olarak rahatlatmıştı. Ancak USPS’in kesin kuralları yayımlamasının hemen ardından Demokrat eyalet yönetimleri ile oy hakkı savunucusu sivil toplum kuruluşları süreci derhal yeniden mahkemeye taşıdı.
2020 seçim iddiaları ve Kongre dengeleri
Başkan Donald Trump, 2020 başkanlık seçimlerinden bu yana postayla oy verme yönteminin yaygın sahtekarlığa ve usulsüzlüklere zemin hazırladığını savunuyor. Demokratlar ve seçim uzmanları ise bu iddiaların temelsiz olduğunu, özellikle çalışan kesim ve uzaktaki seçmenlerin en temel demokratik hakkının kısıtlanmak istendiğini belirtiyor.
Adalet Bakanlığı’nın mahkemenin son kararına karşı temyiz başvurusunda bulunduğu aktarılırken, Kongre’deki çoğunluğu belirleyecek ara seçimler yaklaşırken oy verme prosedürlerine ilişkin hukuki restleşmenin Yüksek Mahkeme’de nihai bir karara bağlanması bekleniyor.
