Amerika Birleşik Devletleri iç piyasasında akaryakıt fiyatlarındaki sert yükseliş ivme kazandı. İran ile yaşanan askeri çatışmalar ve Hürmüz Boğazı’ndaki sevkiyat aksaklıklarının etkisiyle, benzin fiyatları 2022 enerji krizinden bu yana kaydedilen en yüksek seviyelere yaklaştı.
Amerikan Otomobil Derneği (AAA) verilerine göre, ülke genelinde ortalama benzin fiyatı yalnızca bir haftada yaklaşık yüzde 4,5 artarak 4,27 dolardan 4,46 dolara tırmandı.
Savaştan bu yana yüzde 49’luk maliyet artışı
Resmi istatistikler, çatışmalar başlamadan önce 2,98 dolar seviyesinde bulunan bir galon (yaklaşık 3,78 litre) benzinin ortalama fiyatının yüzde 49’luk artışla 4,46 dolara ulaştığını gösteriyor. ABD’de benzin fiyatları, Rusya-Ukrayna savaşının patlak verdiği 2022 yılındaki tarihi krizde 5,01 dolar ile tüm zamanların rekorunu kırmıştı.
Dizel cephesinde ise artış oranları çok daha çarpıcı boyutlara ulaştı. Kriz öncesinde galon başına 3,76 dolar olan dizel yakıt, yüzde 71’lik rekor bir sıçramayla 6,44 dolara yükseldi. Taşımacılık filoları, trenler, kargo gemileri ve tarım makinelerinin ana yakıtı konumundaki dizeldeki bu rekor artış, tedarik zinciri boyunca nakliye ve üretim maliyetlerini doğrudan yukarı çekiyor.
FED cephesinde faiz artışı ve enflasyon baskısı
Tırmanan akaryakıt maliyetlerinin tüketici enflasyonunu körüklemesi üzerine ABD Merkez Bankası (FED) para politikasında sıkılaşmaya gitti. Kevin Warsh başkanlığındaki Federal Açık Piyasa Komitesi (FOMC), fiyat istikrarını yeniden tesis edebilmek amacıyla gösterge faiz oranını 25 baz puan artırarak yüzde 3,75 ila yüzde 4 aralığına yükseltti.
Borçlanma maliyetlerindeki bu artış, akaryakıt faturalarının yanı sıra mortgage ve bireysel tüketici kredilerine de ek finansman yükü getiriyor.
Küresel petrol piyasalarında Hürmüz ve boru hattı gerilimi
Dünya petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) arzının yaklaşık yüzde 20’sinin geçtiği Hürmüz Boğazı’nın kapalı kalması küresel enerji koridorlarındaki daralmayı derinleştiriyor. Bu süreçte uluslararası gösterge Brent petrolün varil fiyatı 103,17 dolardan işlem görürken, ABD Batı Teksas tipi (WTI) ham petrolün varil fiyatı 101,30 dolar seviyelerinde seyrediyor.
Fiyatlar, Yemen’deki Husilerin Suudi Arabistan’ın Doğu-Batı boru hattına düzenlediği saldırı sonrasında Kızıldeniz kıyısındaki Yanbu Limanı’nda yüklemelerin askıya alınmasıyla son dört ayın en yüksek seviyesini test etmişti. Suudi Arabistan’ın boru hattı kapasitesinin yaklaşık yarısını birkaç gün içinde yeniden devreye sokacağına yönelik haberlerin ardından piyasalarda kısmi bir geri çekilme yaşandı.
Piyasa analistleri, Hürmüz Boğazı’ndaki tanker trafiğinin güvenli hale gelip kalıcı bir şekilde normale dönmemesi durumunda jeopolitik risk priminin ve pompa fiyatlarındaki baskının süreceğini belirtiyor.
