Amerikan basınının köklü yayın organı *The New York Times* tarafından yapay zeka devi OpenAI ve ortağı Microsoft aleyhine açılan telif davasında mahkemeye sunulan gizli belgeler, sektörün kapalı kapıları ardında yaşanan büyük panik ve itirafları gözler önüne serdi. New York Güney Bölgesi Federal Mahkemesi’nin gizliliğini kaldırdığı belgelere göre, her iki şirketin üst düzey yöneticileri ve mühendisleri, telifli haberlerin izinsiz biçimde yapay zeka eğitiminde kullanılmasının doğuracağı yıkıcı sonuçları aylar öncesinden tartıştı.
Dava dosyasına giren şirket içi yazışmalarda bazı Microsoft çalışanlarının, OpenAI’ın gerçekleştirdiği veri kazıma faaliyetlerini “tarihin en büyük emek hırsızlığı” olarak nitelendirdiği belirlendi. Çalışanlar, yayıncılık sektörünün çökertilmesinin nihayetinde yapay zekayı besleyecek kaliteli içerikleri yok ederek sektörü ölümcül bir kısır döngüye sokacağı uyarısında bulundu.
Trafiği yüzde 93 vuran araç: Copilot
Microsoft Uygulamalı Bilimler Direktörü Brent Hecht’in Ocak 2024 tarihli kurum içi sunumunda yer alan veriler, tablonun vehametini net biçimde ortaya koydu. *TechCrunch*’ın incelediği raporda Hecht, Microsoft’un yapay zeka asistanı Copilot’un *The New York Times* web sitesine giden doğrudan kullanıcı trafiğini yüzde 93 oranında azalttığını kaydetti.
Durumu ironik bir kriz olarak yorumlayan Hecht, “Bir ürünün kendi tedarik zincirini böylesine doğrudan tahrip ettiğini görmek nadir rastlanan bir durumdur; ancak yapay zeka modellerinin yarattığı tam olarak budur” ifadelerini kullandı. Microsoft Sözcüsü Alex Horik ise sunumun şirketin resmi politikasını yansıtmadığını savundu.
Buna karşın Microsoft CEO’su Satya Nadella’nın verdiği ifade de dikkat çekti. Nadella, ücretli abonelik gerektiren özel yayın içeriklerinin model eğitiminde kullanılabilmesi için özel lisans anlaşmalarının şart olduğunu belirterek, OpenAI’ın izinsiz içerik kullandığını bilmesi durumunda modellerin o verilerden arındırılarak yeniden eğitilmesini talep edeceğini kaydetti.
Paywall duvarını aşma hilesi ve Brockman’ın yanıtı
Dava dosyalarında OpenAI cephesine ilişkin en çarpıcı detay ise şirketin gazetenin ücretli abonelik duvarını (paywall) kurnazca aşma yöntemleri oldu:
- Araştırmacı Nick Ryder, *The New York Times* abonelik sistemini bypass eden bir yöntemi şirket başkanı Greg Brockman’a aktardı. Brockman’ın bu hileye cevabı ise yalnızca “Ah, çok güzel” oldu.
- OpenAI mühendislerinin telif hakkı uyarılarını ve yasal bildirimleri kaldırarak haber metinleri ile özetleri doğrudan çeken özel botlar geliştirdiği belgelendi.
Modelleri bekleyen “ölüm döngüsü”
Yapay zeka modellerinin performansı doğrudan eğitildikleri verilerin kalitesi ve derinliğiyle ölçülüyor. İnternet medyasının abone gelirlerinin ve reklam trafiğinin yapay zeka botları tarafından yok edilmesi; gazetelerin kapanmasına, orijinal içerik üretiminin durmasına ve internet ortamının düşük kaliteli sentetik metinlerle dolmasına yol açıyor.
Bu durum, gelecekte geliştirilecek yeni nesil yapay zeka sistemlerinin de besleneceği kaliteli veri kaynağından mahrum kalarak giderek aptallaşması anlamına gelen bir “yıkım döngüsü” (doom loop) doğuruyor. Kendi veri kaynaklarını tüketen teknoloji devleri şimdilerde nadir kitaplara ve arşivlere yönelirken; *The New York Times*, Anthropic ve Perplexity davaları, fikri mülkiyet ile kontrolsüz teknolojik yayılma arasındaki hesaplaşmanın seyrini belirleyecek.
