Otomotiv devleri üretimi ABD’ye kaydırıyor
ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin ithal otomobillere uyguladığı yüzde 25 oranındaki gümrük vergileri, yerli otomotiv sanayisinde karmaşık bir tablonun ortaya çıkmasına yol açtı. S&P Global Mobility otomotiv analisti Stephanie Brinley, gümrük tarifelerinin yerli üretime sağladığı desteği “kısmi bir başarı” olarak değerlendirirken; General Motors, Toyota ve Ford gibi dev üreticilerin üretimi ABD içine kaydırma veya ülke içindeki mevcut kapasitelerini genişletme yönünde adımlar attığını belirtti.
Buna karşın, Washington ile Ottawa arasında ABD-Meksika-Kanada Anlaşması (USMCA) etrafında devam eden ticaret anlaşmazlıkları ve genel ticaret politikasındaki öngörülemezlik, elde edilen kazanımların tam potansiyeline ulaşmasını engelliyor. Nitekim Honda yetkilileri, Kuzey Amerika tesislerinin tam kapasiteye yakın çalıştığını ve yeni bir fabrika kurmak istediklerini ancak ticaret anlaşmasındaki belirsizlikler sürerse planlarını değiştirebileceklerini ifade ediyor.
930 bin kişiye istihdam sağlayan tedarikçiler zorda
Gümrük vergilerinin yarattığı dalgalanma ve elektrikli araçları destekleyen federal politikalardan geri adım atılması, yedek parça ve teknoloji sağlayan tedarikçi zincirini olumsuz etkiledi. Otomotiv Araştırma Merkezi (CAR) kıdemli sanayi ekonomisti Tyler Harp, politika belirsizlikleri nedeniyle tedarikçi yatırımlarında belirgin bir yavaşlama yaşandığına dikkat çekti.
Harp, tedarikçi şirketlerin gümrük vergilerine karşı ana üreticilere kıyasla çok daha savunmasız olduğunu ve oluşan maliyet artışlarını absorbe etme kapasitelerinin bulunmadığını vurguladı. CAR verilerine göre, tedarikçilerin yatırımları 2025’in ilk çeyreğindeki 8 milyar doların üzerindeki seviyesinden sonraki iki çeyrekte yaklaşık 600 milyon dolara kadar geriledikten sonra sınırlı bir toparlanma gösterdi. Taşıt Tedarikçileri Derneği anketlerinde de hükümetin ticaret politikalarındaki değişimler, önümüzdeki 12 ay için “en büyük tehdit” olarak tanımlandı.
İstihdam ve üretimde temkinli seyir
ABD otomotiv sektöründeki toplam istihdam, 2026 yılı genelinde yeniden artış eğilimine girerek eylül ayı itibarıyla 1,8 milyon kişinin hemen altında gerçekleşti. Bu rakam Ocak 2025 seviyesine göre yaklaşık yüzde 1’lik bir artışa işaret etse de, Temmuz 2024’te kaydedilen zirvenin yüzde 2’den fazla gerisinde kalmayı sürdürüyor.
Üretim tarafında ise yatırımların sahaya yansımasının zaman alacağı öngörülüyor. General Motors’un Michigan, Kansas ve Tennessee’deki 4 milyar dolarlık yatırımı ile Toyota’nın Tacoma pikap üretimini Meksika’dan Teksas’a taşımayı öngören 3,6 milyar dolarlık planının sonuçları henüz tam olarak devreye girmedi. S&P Global Mobility, ABD’deki araç üretiminin 2026’da önceki yıla paralel olarak 10 milyon seviyesinde kalacağını, asıl büyümenin ise 2030 civarında 11,3 milyon adede ulaşarak görüleceğini tahmin ediyor.
Şirketler büyüme yerine otomasyona odaklanıyor
Deloitte tarafından hazırlanan sektör değerlendirmesinde, tedarikçilerin tarife politikalarından doğan ek maliyetlerin yalnızca yarısını telafi edebildiği, bunun da kâr marjları üzerinde sürekli bir baskı yaratarak mali tabloları zorladığı kaydedildi.
Raporda, sektör oyuncularının hızlı büyüme yerine mali disiplini ve nakit akışını önceleyen bir yaklaşım benimsediği, mevcut kısıtlı yatırım bütçelerinin ise verimliliği artırmak amacıyla daha çok yapay zeka, otomasyon ve robotik üretim hatlarına yönlendirildiği vurgulandı.
