Hem endüstriyel hem de gıda alanında çok yönlü kullanım imkanlarıyla öne çıkan keten bitkisi, küresel ticarette ve sürdürülebilir tekstil endüstrisinde stratejik önemini artırıyor. Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) ile Dünya Bankası Küresel Ticaret Çözümleri (WITS) verileri, ham ve işlenmiş keten üretiminden ihracat ve ithalat dengelerine kadar küresel pazarın haritasını ortaya koydu.
Besin değeri yüksek, çevre dostu stratejik ürün
ABD Ulusal Tıp Kütüphanesi verilerine göre çiğ keten tohumunun her 100 gramı 487 kalori içerirken; bunun yüzde 56,7’sini sağlıklı yağlar, yüzde 21’ini protein, yüzde 15,2’sini karbonhidrat ve yüzde 7,1’ini lif oluşturuyor. Doymamış yağ asitleri açısından zengin olan keten yağı kalp ve sindirim sağlığını desteklerken, bitkinin uzun lifleri yumuşaklığı ve nem emiciliği sayesinde lüks tekstil ürünlerinde, kısa lifleri ise yalıtım malzemelerinden banknot kağıdı üretimine kadar geniş bir yelpazede kullanılıyor.
FAO raporları, keten liflerinin sentetik ve plastik bazlı elyaflara karşı çevre dostu bir alternatif sunduğunu, kırsal kalkınmayı desteklediğini ve sera gazı salımını azalttığını vurguluyor. Avrupa Kenevir ve Keten Ekonomik Gözlemevi verilerine göre, 2025 yılında 200 bin hektar olan küresel keten ekim alanının 2026 yılında 220 bin ila 230 bin hektara ulaşarak yeni bir rekor kırması bekleniyor.
Küresel keten üretiminde ve ticaretinde öne çıkan ülkeler
FAOSTAT ve Dünya Bankası’nın 2024 yılı verilerine göre küresel keten piyasasında Avrupa ülkeleri ile Asya’nın tekstil devleri başı çekiyor:
- En çok keten üreten ülkeler: Ham keten üretimi ve ekim alanlarında Fransa açık ara dünya lideri konumunda bulunurken; Fransa’yı Belçika, Hollanda, Çin, Belarus ve Rusya takip ediyor. Avrupa keten lifi üretiminin yaklaşık yüzde 87’si tek başına Fransa tarafından karşılanıyor.
- En çok keten ihraç eden ülkeler: Ham ve işlenmemiş keten lifi ihracatında Fransa ve Belçika küresel pazarın büyük bölümünü elinde tutuyor. Bu ülkeleri Hollanda, Mısır, Polonya, Letonya, Ukrayna, Litvanya, Hindistan ve Almanya izliyor. İşlenmemiş ham keten kategorisinde ise Mısır 29,5 milyon doları aşan ihracat hacmiyle dünya zirvesinde yer alıyor.
- En çok keten ithal eden ülkeler: Tekstil endüstrisinin hammadde ihtiyacını karşılamak üzere en fazla keten ithalatı yapan ülkelerin başında Çin ve Hindistan geliyor. İthalat sıralamasında bu iki ülkeyi Belçika, Litvanya, Hollanda, Polonya, Fransa, Letonya, Danimarka ve Mısır takip ediyor.
Mısır’ın keten pazarındaki dikkat çekici paradoksu
Arap dünyasında keten tarımı ve ticaretinde öne çıkan tek ülke olan Mısır, küresel pazarda ilginç bir paradoks sergiliyor. Ülke, dünya genelinde en büyük ham keten üreticileri sıralamasında ilk sıralarda yer almamasına karşın, işleme kapasitesi ve ticaret ağı sayesinde en büyük keten ihracatçıları listesinde üst sıralarda bulunuyor.
Yüksek katma değeri ve uluslararası rekabet gücü nedeniyle keten endüstrisini stratejik sektörler arasına alan Mısır hükümeti, Sanayi ve Ticaret Bakanlığı bünyesinde Tarım ile Yükseköğretim ve Bilimsel Araştırma bakanlıklarının temsilcilerinden oluşan özel bir komite kurarak yerli üretimi ve sanayileşmeyi artırmayı hedefliyor. Küresel keten pazarı ise sentetik polipropilen liflerin fiyat rekabetine rağmen, ekolojik ürünlere yönelen tüketici talebiyle büyümesini sürdürüyor.


















