ABD öncülüğündeki diplomatik çabalar kapsamında, Refah’taki İsrail kontrolündeki bölgelerin altındaki tünellerde yakalanan yaklaşık 200 Hamas mensubuna ilişkin görüşmeler sürüyor. Görüşmelere, Amerikan talebiyle MİT Başkanı İbrahim Kalın’in de katıldığı bildirildi.
Diplomatik kaynaklara göre Trump yönetiminin masada sunduğu ana hatlar şu şekilde: Hamas mensuplarının teslim olarak silahlarını üçüncü bir tarafa (Katar, Mısır veya Türkiye) teslim etmesi; teslim olanların sonrasında İsrail tarafından affedilip Hamas kontrolündeki bölgelere geri gönderilmesi; tünellerin ise yok edilmesi. Tasarıda ISF benzeri geçici düzenlemeler ve denetim mekanizmaları da öngörülüyor.
Ancak İsrail cephesinde derin kuşkular ve sert söylemler hakim. İsrailli yetkililerden bazıları, tünellerdeki militanların “katil” olduğunu ve kendilerine af tanınamayacağını belirterek, ya öldürülmeleri ya da teslim olup İsrail gözaltısına alınmaları gerektiğini savunuyor. İsrail kaynakları, görüşmelerde tipik olarak “maksimalist talepler” ortaya koyduklarını ve taktik meselelerin stratejik süreci baltalamasına izin vermeyeceklerini ifade ediyor.
Bir ABD’li yetkili, müzakerelerin devam ettiğini ve taraflar arasında bir uzlaşı zemini arandığını belirtti. ABD tarafı, bu modelin Hamas’ın kapsamlı şekilde silahsızlandırılmasına örnek teşkil edebileceğini öne sürüyor; buna karşılık İsrail, diplomasi ile tam silahsızlanmaya inanmıyor. Diplomatlar, üçüncü tarafların rolü, emniyet garantileri ve affın kapsamı konularında teknik ve hukuki ayrıntıların kritik olduğunu vurguluyor.
Analistler, müzakerelerin başarılı olması halinde bunun Gazze’deki güvenlik denklemini ve insani durumun iyileştirilmesini etkileyebileceğini; ancak kısmi veya başarısız bir uzlaşmanın sahada yeni gerilimlere yol açabileceğini belirtiyor. Görüşmelerde MİT’in yer alması, Türkiye’nin süreçte doğrudan rol alma ihtimalini güçlendirirken bu katılımın Tel Aviv–Washington ilişkilerinde ek diplomatik hassasiyetlere neden olabileceği yorumları yapılıyor.
