İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ile Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif arasında gerçekleşen kritik telefon görüşmesinde, bölgede tırmanan askeri gerilim ve diplomatik çözüm arayışları ele alındı. Görüşmede Pezeşkiyan, ABD’nin bölgedeki askeri varlığı ve ekonomik kuşatma politikaları devam ettiği sürece Tahran’ın hiçbir “dayatılmış müzakereye” katılmayacağını net bir dille ifade etti.
“Önce kuşatma kaldırılmalı”
Pezeşkiyan, güven inşası için öncelikle operasyonel engellerin ve Hürmüz Boğazı çevresindeki kısıtlamaların kaldırılması gerektiğini vurguladı. İran’ın savaş başlatan taraf olmadığını belirten Cumhurbaşkanı, “Baskı ve tehdit altında yürütülen bir diyalogdan sonuç alınması imkansızdır. Müzakereler ancak eşit şartlarda ve uluslararası hukuk çerçevesinde mümkündür” dedi.
Pakistan’dan tam destek
Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ise görüşmede İran’ın egemenliğini hedef alan hiçbir adımı kabul etmeyeceklerini belirterek Tahran’a destek verdi. Şerif, bölgedeki tansiyonu düşürmek için Türkiye, Katar ve Suudi Arabistan ile yoğun bir diplomasi trafiği yürüttüklerini aktardı. İran halkının direncine dikkat çeken Şerif, bölgede rejim değişikliği beklentilerinin gerçekçi olmadığını ve yanlış adımların büyük bir krize yol açabileceği uyarısında bulundu.
Trump: Kozlar bizim elimizde
ABD kanadında ise Başkan Donald Trump, sürece ilişkin ezber bozan açıklamalarda bulundu. Pakistan seyahatini “yeterince iyi olmayan teklifler” nedeniyle iptal ettiğini belirten Trump, İran’ın sunduğu ilk taslağı reddettikten sadece 10 dakika sonra “çok daha iyi” bir teklif aldıklarını iddia etti. Görüşmelerin artık telefon üzerinden yürütüleceğini söyleyen Trump, şu ifadeleri kullandı:
“Uzun ve maliyetli yolculuklara gerek yok. İsteyen bizi telefonla arayabilir. Tüm kozlar elimizde; karşı tarafın ordusu kalmadı ve liderlik kademeleri tam bir kargaşa içinde. İran’da liderlik hiyerarşisinin iki kademesini devre dışı bıraktık.”
Tahran yönetiminin karar mekanizmalarında iç çekişme yaşandığını öne süren Trump, ABD heyetinin çok yetkin olduğunu ancak karşı tarafın lider düzeyinde bir ekip çıkaramadığını savundu. Diplomatik kaynaklar, Hürmüz Boğazı’ndaki abluka ve nükleer kapasite tartışmalarının gölgesinde yürütülen bu sürecin, küresel ekonomi ve enerji güvenliği üzerinde belirleyici olacağını vurguluyor.
