Peru’nun Pasifik kıyısında, başkent Lima’nın yaklaşık 80 kilometre kuzeyinde inşa edilen çok amaçlı Chancay Limanı, Güney Amerika’nın Asya pazarlarına doğrudan erişiminde kilit bir lojistik merkez haline geldi. Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ve Peru Devlet Başkanı Dina Boluarte’nin katılımıyla açılan dev tesis, kıtanın ticaret rotalarını kökten değiştirirken Washington ile Pekin arasındaki nüfuz mücadelesinin en sıcak başlıklarından birini oluşturuyor.
Mülkiyet yapısı ve 1,3 milyar dolarlık ilk faz
Fikri temelleri 2007 yılında atılan liman projesi, “Terminales Portuarios Chancay” konsorsiyumu tarafından yönetiliyor. Projede Çin devletine ait denizcilik devi COSCO Shipping Ports yüzde 60 çoğunluk hissesine sahipken, Perulu madencilik şirketi Volcan Compania Minera kalan yüzde 40’lık payı elinde bulunduruyor.
Yaklaşık 1,3 milyar dolara mal olan ilk etabın ardından Peru Kongresi, ulusal liman mevzuatında değişikliğe giderek COSCO’nun münhasır işletme hakkı süresini 30 yıldan 60 yıla çıkardı.
Akıllı otomasyon ve dev konteyner kapasitesi
Derin su limanı olma özelliği taşıyan Chancay, modern mühendislik altyapısıyla bölgenin en gelişmiş denizcilik tesisleri arasında yer alıyor:
- Derinlik ve yanaşma kabiliyeti: 16 ila 18 metrelik doğal su derinliği (draft), 14 bin ila 24 bin TEU taşıma kapasitesine sahip dünyanın en büyük ultra mega konteyner gemilerinin limana doğrudan yanaşmasına imkan tanıyor.
- Kapasite hedefi: İlk etapta 4 rıhtım ve yıllık 1 milyon TEU elleçleme kapasitesiyle hizmet veren limanın, gelecekte 15 rıhtıma ve yıllık 3,5 ila 5 milyon konteyner hacmine ulaşması planlanıyor.
- Şehir altı tünel bağlantısı: Fransız SYSTRA şirketi tarafından tasarlanan 1,8 kilometrelik yer altı tüneli, limanı Pan-Amerikan Otoyolu’na bağlayarak ağır vasıta trafiğini kentsel dokuya zarar vermeden doğrudan iç bölgelere aktarıyor.
- Yüzde 100 elektrikli yeşil altyapı: Liman sahasında Huawei tarafından sağlanan 5G şebekesiyle entegre çalışan uzaktan kumandalı vinçler ve UTOPILOT model sürücüsüz elektrikli kamyonlar görev yapıyor.
Sefer süresi 23 güne indi: Kuzey Amerika baypas ediliyor
Chancay Limanı’nın sağladığı en büyük ticari avantaj, Güney Amerika ile Asya (özellikle Şanghay Limanı) arasındaki doğrudan deniz koridoru sayesinde nakliye süresini 35-40 günden 23 güne düşürmesi oldu.
Bu hat; Peru, Şili, Ekvador, Brezilya ve Bolivya’dan çıkan bakır, lityum, gümüş ve çinko gibi kritik madenler ile tarım ürünlerinin ABD ve Meksika’daki aktarma limanlarına uğramadan doğrudan Asya’ya sevk edilmesini sağlıyor.
Monroe Doktrini ve jeopolitik çekişme
Limanın stratejik konumu Washington’da ciddi rahatsızlık uyandırıyor. ABD yönetimi, Çin’in Batı Yarımküre’deki artan altyapı kontrolünü ulusal güvenlik ve Monroe Doktrini ilkeleri açısından riskli bulurken; Pekin yönetimi yatırımların tamamen şeffaf, ticari ve Küresel Güney’in kalkınmasına yönelik olduğunu savunuyor.
Toplam ihracatının yüzde 35 ila 38’ini Çin’e yapan Peru ise, bir yandan ABD ile güvenlik iş birliğini sürdürürken diğer yandan Çin ile ticari ortaklığını derinleştirerek iki süper güç arasında dengeli bir dış politika yürütmeyi amaçlıyor.
