Küresel rekabet ve artan maliyetler nedeniyle üretim kapasitelerini tam verimle kullanamayan Batılı otomotiv üreticileri, rotayı hızla büyüyen savunma sanayisi sektörüne çevirdi. Reuters’ın sektör yetkilileri ve analistlere dayandırdığı verilere göre dev üreticiler, sivil modellerini askeri standartlara uyarlayarak ordu ihalelerine katılıyor veya atıl kalan fabrikalarını savunma şirketlerine devrediyor.
NATO üyesi Avrupa ülkeleri ve Kanada’nın savunma harcamalarını 2025 yılında reel bazda yüzde 20 artırması ve 2035 yılına kadar milli gelirin yüzde 5’ini savunmaya ayırma taahhüdü, otomotiv şirketleri için yeni bir pazar yarattı. Avrupa Otomobil Üreticileri Birliği (ACEA) verilerine göre, AB’deki araç üretimi 2025 yılında 2019 seviyesinin yaklaşık 3 milyon adet gerisinde kaldı. Bu atıl kapasiteyi eritmek isteyen şirketler için askeri talepler önemli bir fırsat sunuyor.
Sivil modeller askeri kamuflaj giyiyor
Otomotiv devlerinin savunma sektörüne en hızlı entegre olduğu alan hafif taktik araçlar oldu. İngiltere Savunma Bakanlığı’nın açtığı yaklaşık 3 bin araçlık hafif askeri araç ihalesinde Ford, General Motors (GM) ve Jaguar Land Rover kıyasıya bir yarışa girdi.
Katma değer vergisi dahil yaklaşık 900 milyon sterlin (1,19 milyar dolar) değerindeki ihale için şirketler, mevcut ticari modellerini askeri ihtiyaçlara göre modifiye etti:
- Ford: “Ranger” kamyonet modeliyle teklif verdi.
- General Motors: “Silverado” platformunu askeri standartlara uyarladı.
- Jaguar Land Rover: İkonik “Defender” modelinin savunma versiyonunu sundu.
Mevcut seri üretim hatlarını ve kurulu tedarik zincirlerini kullanan üreticiler, sıfırdan araç tasarlamak yerine kanıtlanmış platformları dönüştürerek maliyet avantajı sağlıyor.
Fabrikalar hava savunma ve İHA üssüne dönüşüyor
Sektördeki dönüşüm sadece araç tedarikiyle sınırlı kalmıyor; üretim tesisleri de el değiştiriyor. Volkswagen, Almanya’daki Osnabrück fabrikasını Aurelius Capital ve Aşağı Saksonya eyaletiyle varılan mutabakat çerçevesinde savunma üretimine açmaya hazırlanıyor. Tesisin İsrailli Rafael şirketiyle ortaklaşa hava savunma sistemleri bileşenleri üretmesi planlanıyor.
Otomotiv tedarikçisi Forvia ise Almanya’nın Augsburg kentindeki tesisini zırhlı araç üreticisi General Dynamics European Land Systems’e devretmek üzere anlaşma imzaladı. Fransa’da ise Renault ve savunma devi Thales, askeri insansız hava araçları (İHA) geliştirmek ve üretmek üzere stratejik ortaklık kurdu. Gelecek yıldan itibaren ayda 1.000 adet askeri İHA üretilmesi hedefleniyor.
Savunma siparişleri sivil pazarın yerini tutabilir mi?
Savunma projeleri atıl hatların çalışmasını ve nitelikli iş gücünün korunmasını sağlasa da gelir hacmi bakımından devasa otomotiv pazarının yerini tutmaktan uzak kalıyor.
Örneğin General Motors, 2025 yılındaki 185 milyar dolarlık toplam gelirine kıyasla savunma biriminden bu yıl yaklaşık 700 milyon dolar gelir bekliyor. Uzmanlar, askeri sözleşmelerin fabrikaları ayakta tutmada stratejik bir tampon işlevi gördüğünü ancak otomotiv devlerinin ana gelir kaynağının sivil tüketici pazarı olmaya devam edeceğini vurguluyor.
