Rusya ile Ukrayna arasındaki çatışmalar, yalnızca cephe hatlarındaki kontrolü değiştirmeyi amaçlayan geleneksel askeri çerçevenin ötesine geçerek tarafların ekonomik, askeri ve psikolojik derinliklerini hedef alan bir “kaynak ve sinir savaşına” evrildi. Kiev’in Moskova dahil Rusya’nın iç kesimlerine yönelik insansız hava aracı (İHA) saldırılarını sıklaştırması ve petrol ile enerji altyapılarını vurması, Moskova’nın ise Ukrayna liman ve kritik altyapı tesislerine daha ağır misillemelerle yanıt vermesi, çatışmanın doğasını kökten dönüştürüyor.
Cenevre Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Bölümü Öğretim Üyesi Dr. Hasni Abidi, Kiev yönetiminin işgal altındaki toprakları konvansiyonel kara harekâtlarıyla geri almanın zorluğunu görmesi üzerine ağırlığı Rusya’nın “savaş ekonomisini” vurmaya yönlendirdiğini belirtiyor. Bu strateji, Rusya’nın seferberlik ve insan kaynağı üstünlüğüne karşı, düşük maliyetli İHA teknolojisi ve Batı istihbarat desteğiyle asimetrik denge kurma arayışı olarak öne çıkıyor.
Derinlik operasyonları, psikolojik baskı ve Batı’ya mesaj
Ukrayna’nın Rus topraklarının derinliklerine düzenlediği saldırılar çok boyutlu hedefler barındırıyor:
-
Savaş Ekonomisine Darbe: Rafineriler, doğal gaz tesisleri ve limanların vurulmasıyla Moskova’nın savaşı orta ve uzun vadede finanse etme kapasitesinin aşındırılması amaçlanıyor.
-
Toplumsal ve Psikolojik Etki: Saldırıların doğrudan Moskova ve büyük kentleri hedef alması, Rus kamuoyuna savaşın bedelini doğrudan hissettirerek Kremlin üzerindeki iç siyasi baskıyı artırmayı hedefliyor.
-
Müttefiklere Kararlılık Gösterisi: Ukrayna, savunmasız olmadığını ve Rusya içlerini vurabildiğini göstererek ABD ve Avrupalı müttefiklerine askeri yardımın sürdürülmesi yönünde argüman sağlıyor.
Karşılıklı yıpratma ve zaman faktörü
Rusya Uluslararası İlişkiler Konseyi (RIAC) Genel Direktörü Dr. İvan Timofeyev ise Moskova’nın Ukrayna’nın derinlik saldırılarını angajman kurallarının genişlemesi olarak gördüğünü ve stratejik altyapıyı hedef alan karşı yıpratma hamlelerini şiddetlendirdiğini ifade ediyor.
Cephede kesin bir nakavt vuruşunun yapılamadığı mevcut tabloda temel denklemler şöyle şekilleniyor:
-
Zamana Oynayan Stratejiler: Kiev, Rusya içindeki ekonomik tahribatın birikmesine ve Batı yardımının devamına bel bağlarken; Moskova, geniş insan ve sanayi kaynaklarına dayanarak yıpratma sürecini kendi lehine çevirmeye çalışıyor.
-
Hava Savunma Kısıtları: Ukrayna’nın İHA üretimiyle elde ettiği taarruz üstünlüğü, şehirlerini ve sanayisini korumak için yeterli Patriot ve benzeri gelişmiş hava savunma sistemlerine bağımlı olması nedeniyle sınırlanıyor.
-
Bölgesel Yayılma Riski: İHA rotalarının NATO hava sahalarına taşması, krizin Avrupa geneline sıçrama ihtimalini tırmandırıyor.
Mevcut tablo, diplomatik çözüm arayışlarının tıkandığı bir ortamda savaşın sonucunu askeri fetihlerin değil; hangi tarafın ekonomik ve altyapısal yıkıma daha uzun süre dayanabileceğinin belirleyeceğini gösteriyor.
