Türkiye otomobil ve hafif ticari araç toplam pazarı, yüksek faiz oranları ve sıkılaşan finansman koşullarının etkisiyle yılın ilk 9 ayında sert bir daralma yaşadı. Otomotiv Distribütörleri ve Mobilite Derneği (ODMD) verilerine göre, ocak-eylül döneminde toplam satışlar geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 13,39 azalarak 803 bin 465 adede geriledi.
Pazardaki düşüş trendi, özellikle binek otomobil segmentinde kendisini daha güçlü hissettirdi. İlk 9 aylık verilere göre:
- Otomobil Satışları: Yıllık bazda yüzde 15,45 azalış göstererek 627 bin 977 seviyesine indi.
- Hafif Ticari Araç: Yüzde 5,12’lik sınırlı bir kayıpla 175 bin 488 adet olarak gerçekleşti.
- Eylül Ayı Tablosu: Yalnızca eylül ayında pazar, bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 24,33 daralarak 83 bin 469 adette kaldı.
Krediye erişim zorlaştı, baz etkisi devrede
Sektör temsilcileri ve ekonomistler, satışlardaki düşüşün arkasında yatan en temel etkenin finansman maliyetleri ve kredi koşullarındaki sıkılık olduğunu belirtiyor. Taşıt kredisi faizlerinin yüksek seviyelerde seyretmesi ve bankaların kullandırım kriterlerini sıkı tutması, tüketicilerin alım kararlarını ertelemesine yol açıyor.
Bunun yanı sıra, 2025 yılı boyunca rekor kıran talep dalgası sebebiyle oluşan yüksek baz etkisi de yıllık düşüş oranlarının belirginleşmesinde rol oynuyor.
Belirsizlikler tüketici güvenini baskılıyor
ODMD değerlendirmesinde; yüksek fonlama maliyetleri, döviz kuru dalgalanmaları ve bölgedeki jeopolitik gelişmelerin yarattığı belirsizliklerin tüketici güvenini doğrudan baskıladığı vurgulandı. Nakit akışında yaşanan dengelenme çabaları ve artan maliyetler, iç pazardaki talep hacmini daraltmayı sürdürüyor.
Pazar küçüldü ancak SUV ve elektrikli payı arttı
Genel satış hacmindeki sert düşüşe rağmen, kullanıcı tercihlerindeki yapısal dönüşüm hız kesmeden devam ediyor. Geleneksel sedan ve hatchback modellere kıyasla SUV araçlara yönelim rekor seviyelere ulaştı:
- SUV Hakimiyeti: Binek otomobil satışlarının yüzde 66,2’si SUV gövde tipindeki araçlardan oluştu.
- Hibrit Yükselişi: Düşük yakıt tüketimi arayan tüketicilerin tercihiyle hibrit araçların pazardaki payı yüzde 32,6’ya ulaştı.
- Elektrikli Araç İlgisi: Tam elektrikli otomobiller ise pazar genelinin yüzde 19,3’lük dilimini alarak çift haneli payını korudu.
Tüketicilerin maliyet odaklı araç arayışı ve teknolojik dönüşüm talebi, pazar daralırken bile alternatif yakıtlı ve geniş hacimli segmentlerin payını artırmasını sağlıyor.
