İşgal altındaki Batı Şeria’nın güneyinde bulunan El Halil kentindeki tarihi Harem-i İbrahim Camii’nde, İsrail’in başlattığı müdahaleler nedeniyle 10 gündür ezan okunması engelleniyor. Bölgedeki Filistinli yetkililer, bu durumun caminin tarihi statüsüne ve İslami kimliğine yönelik sistematik bir saldırı olduğunu belirtiyor.
“Onarım” bahanesiyle ibadet engeli
Harem-i İbrahim Camii Vakfı Müdürü Mutez Ebu Suneyne, İsrail güçlerinin cami avlusundaki çatı onarım çalışmalarını gerekçe göstererek, 10 gündür ezanın hoparlörlerden okunmasına izin vermediğini açıkladı. Ebu Suneyne, İsrail’e ait iş makinelerinin cami içinde faaliyet gösterdiğini ve çatıya demir sütunlar ile çubuklar monte edildiğini aktardı. Filistinli yetkililer, bu fiziksel müdahalenin basit bir inşaat çalışmasından ziyade, mekanın dini kimliğini değiştirmeye yönelik bir adım olduğu konusunda uyarılarda bulunuyor.
Yahudileştirme politikası ve tepkiler
Yaşanan bu gelişme, İsrail’in El Halil Belediyesinin Mescid-i İbrahim üzerindeki idari yetkilerini elinden alma kararının bir parçası olarak değerlendiriliyor. İsrail makamları, camiyle ilgili idari tasarruf yetkilerini, Filistin topraklarını gasbeden İsraillilerin yaşadığı Kiryat Arba yerleşim birimine bağlı “Dini Meclis”e devretmişti.
Harem-i İbrahim Camii Vakfı Müdürü Ebu Suneyne, gelinen noktayı şu sözlerle özetledi: “İşgalci İsrail, saldırı ve ihlaller yoluyla camiyi Yahudileştirmeye, üzerinde kendi kontrolünü dayatmaya ve haremin tarihi gerçekliğini değiştirmeye çalışıyor. Harem-i İbrahim tamamen İslami bir camidir.”
Tarihi statüye müdahale: El Halil Protokolü tehlikede
İsrail’in Harem-i İbrahim üzerindeki baskısı, 1994 yılındaki katliamın ardından caminin fiilen bölünmesiyle başlamıştı. 1997 tarihli El Halil Protokolü ile caminin teknik ve hizmet yönetimi, El Halil Belediyesi, Filistin Vakıflar Bakanlığı ve El Halil İmar Komitesi’ne bırakılmıştı.
Ancak son dönemde atılan adımlar, bu protokolün tamamen yok sayıldığını gösteriyor. Ocak 2026’da planlama yetkilerinin belediyeden alınması ve 16 Haziran 2026’da İsrail Maliye Bakanı Bezalel Smotrich’in “El Halil Anlaşması’nı feshettiklerini” duyurması, bölgedeki gerilimi tırmandırdı. Smotrich’in bu hamleyi bir “tarihi düzeltme” olarak nitelendirmesi, İsrail hükümetinin kentin idari yapısını bütünüyle kendi kontrolüne alma niyetini ortaya koyuyor. Filistinli taraflar ise bu adımları hem tarihi hem de hukuki statüye yönelik açık bir saldırı olarak nitelendirerek reddediyor.
