Laos’un merkezindeki Xiangkhoang Platosu’nda yer alan ve arkeoloji dünyasının uzun yıllardır çözmeye çalıştığı gizemli “Küpler Ovası” üzerindeki sis perdesi aralandı. Bölgede 1960’lardaki iç savaştan kalan patlamamış mühimmatlar nedeniyle yıllardır girilemeyen alanda yürütülen üç yıllık titiz kazı çalışmaları, bu devasa taş yapıların gerçek kullanım amacını ortaya çıkardı.
270 yıllık kesintisiz defin alanı
James Cook Üniversitesi’nden arkeolog Nicholas Skopal liderliğindeki ekip, inceledikleri bir taş küpün tabanında 37 farklı bireye ait yoğun bir insan kemiği yığını tespit etti. Karbon testleri, küpün milattan sonra 890 ile 1160 yılları arasında, yani yaklaşık 270 yıl boyunca geniş aile grupları tarafından tekrar tekrar kullanıldığını kanıtladı.
“İkincil defin” ritüeli
Araştırmalar, kemiklerin küpün içine doğrudan değil, “ikincil defin” adı verilen özel bir ritüelle yerleştirildiğini gösteriyor. Teoriye göre, ölüler önce etlerinin çürümesi için küçük küplere konuluyor, ardından geriye kalan kemikler toplanarak bu büyük aile mezarlığına taşınıyordu. Çevredeki pek çok küpün boş olması da bu geçici defin süreciyle açıklanıyor.
Mezar hediyeleri arasında bulunan demir bıçak, çan ve çömlek parçalarının yanı sıra Güney Hindistan ve Mezopotamya kökenli cam boncuklar, antik Laos halkının sanılandan çok daha uzak coğrafyalarla gelişmiş ticaret ağlarına sahip olduğunu gözler önüne seriyor.
