Dünya genelinde iklim dengelerini kökten sarsacak meteorolojik bir gelişme uluslararası bilim camiasını alarma geçirdi. Atmosfer ve okyanus hareketlerini inceleyen uzmanlar, Pasifik Okyanusu merkezli El Nino hava olayının beklenenden çok daha hızlı bir ivmeyle güçlendiğini tespit etti. Küresel ölçekte aşırı hava koşullarına, tarımsal kuraklıklara ve rekor sıcaklık dalgalarına yol açabilecek bu doğa olayının, finansal ve sosyal sistemleri sarsacak tarihi bir “Süper El Nino” evresine evrileceği resmi olarak duyuruldu.
NOAA verileri doğruladı: Kritik süreç başladı
Amerika Birleşik Devletleri Ulusal Okyanus ve Atmosfer Dairesi (NOAA) tarafından yayımlanan güncel rapora göre, tropikal Pasifik Okyanusu’nda deniz suyu yüzey sıcaklıklarının olağan dışı derecede yükselmesiyle karakterize edilen El Nino dönemi resmen başladı. Okyanus tabanının altındaki devasa sıcak su kütlelerinin akıntılarla yüzeye doğru ilerlemesiyle tetiklenen jeolojik sürecin, kış aylarına kadar kesin olarak artarak etkisini sürdüreceği öngörülüyor.
Meteoroloji ve iklim uzmanları, bu yıl gözlemlenen anomalinin 1950’li yıllardan bu yana kayıt altına alınmış en güçlü ve en yıkıcı El Nino dalgalarından biri olacağını tahmin ediyor. Okyanus yüzey sıcaklıklarının mevsim normalleri ve tarihsel ortalamaların en az 2 santigrat derece üzerine çıkması durumu, bilimsel literatürde “Süper El Nino” olarak adlandırılıyor ve atmosfere devasa bir ısı enerjisi transferi anlamına geliyor.
Küresel sıcaklık rekorları kapıda
Fosil yakıt kullanımı ve sanayi faaliyetlerinin tetiklediği sera gazı emisyonları, dünya genelinde halihazırda yüksek bir sıcaklık trendi yaratmış durumdaydı. Süper El Nino’nun yaratacağı ek termal enerji, bu mevcut küresel ısınma trendini çok daha yukarılara taşıyacak. İklim bilimciler, bu atmosferik birleşme nedeniyle önümüzdeki yıllarda dünya genelinde tüm zamanların en yüksek sıcaklık rekorlarının kırılmasına kesin gözüyle bakıyor.
Dünyanın farklı bölgelerinde uç hava olayları
Okyanuslardaki bu ısınma dalgası, gezegenin farklı koordinatlarında zıt ve ekstrem hava değişimlerini beraberinde getirecek. Bu süreç bazı kıtalarda aylarca sürecek kuraklıkları ve kontrol edilemeyen orman yangınlarını tetiklerken, bazı coğrafyalarda ise altyapıları çökertecek yıkıcı sel baskınlarına sebebiyet verecek.
Kuraklık ve sel senaryoları
- Asya ve Avustralya: Avustralya, Endonezya ve Güney Asya genelinde muson yağmurlarının ciddi oranda azalması bekleniyor. Bu durum nehir yataklarının kurumasına ve geniş çaplı tarımsal kuraklık riskine yol açacak.
- Amerika ve Afrika: Buna tezat olarak, Amerika kıtasının güney kesimleri ile Afrika’nın bazı stratejik bölgelerinde aşırı yağışlar, nehir taşkınları ve ani kent selleri tahmin ediliyor.
- Deniz Ekosistemi: Okyanus sularındaki ani ısı artışının, deniz biyolojisi ve özellikle deniz canlılarının beslenme alanı olan mercan kayalıkları üzerinde geri dönülemez beyazlaşma ve toplu ölüm hasarları bırakmasından endişe ediliyor.
Ekonomik gıda zinciri tehlikede
Ekonomi ve lojistik uzmanları, geçmiş yıllarda yaşanan benzer büyüklükteki El Nino dönemlerinin uluslararası piyasalarda büyümeyi yavaşlattığını, gıda tedarik zincirlerini kopardığını ve milyarlarca dolarlık maddi zarara yol açtığını anımsatıyor.
Ancak bu kez karşı karşıya kalınan tehlike çok daha karmaşık bir yapı barındırıyor. Tarihte ilk kez bu denli yüksek bir küresel sıcaklık zemininde ve endüstriyel kirlilik ortamında gerçekleşecek olan bu Süper El Nino dalgasının, daha önce simüle edilmemiş beklenmedik hava anomalilerine ve öngörülemeyen küresel krizlere yol açma ihtimali risk analizlerini zorlaştırıyor.
