Suudi Arabistan ile Kanada arasındaki diplomatik ve ekonomik ilişkilerde tarihi bir dönüm noktasına ulaşıldı. Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Salman, Kanada Başbakanı Mark Carney’i Cidde’deki Selam Sarayı’nda resmi törenle karşıladı. İki lider, iki ülke arasında çok sayıda sektörü kapsayan geniş tabanlı askeri, ekonomik ve ticari mutabakat zaptı (MoU) paketine imza attı.
Bu kritik zirve, Kanada’dan Suudi Arabistan’a Başbakan düzeyinde yapılan son ziyaretin Jean Chrétien tarafından 2000 yılında gerçekleştirilmesi nedeniyle tam 26 yıl sonra bir ilk olma özelliği taşıyor.
ABD gümrük duvarına karşı Ottawa’dan Cidde hamlesi
Kanada Başbakanı Mark Carney’nin, Mart 2025’te göreve gelmesinden bu yana Riyad ve Cidde hattına düzenlediği bu ilk resmi ziyaret, küresel ticaret savaşlarının tırmandığı bir konjonktürde gerçekleşti. Ekonomik analistler, Kanada’nın en büyük ticaret ortağı olan komşusu ABD’nin uygulamaya koyduğu ağır ek gümrük vergileri ve korumacı politikalara karşı Ottawa yönetiminin pazar çeşitlendirmesi arayışında olduğunu vurguluyor.
Kanada, Suudi Arabistan’ın “Vizyon 2030” projeleri kapsamında sunduğu devasa yatırım havuzundan pay almayı ve Körfez sermayesini ülkeye çekmeyi hedefliyor. Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlığı’ndan yapılan açıklamada, iki liderin ikili ortaklık imkanlarının yanı sıra bölgesel güvenlik mimarisini güçlendirecek ortak yatırım formülleri üzerinde tam uzlaşı sağladığı aktarıldı.
Hürmüz Boğazı’ndaki İran saldırılarına ortak kınama
Zirve kapsamında, Suudi Arabistan Dışişleri Bakanı Prens Faysal bin Ferhan ile Kanadalı mevkidaşı Anita Anand arasında da baş başa bir görüşme gerçekleştirildi. Bakanlık düzeyindeki heyetler arası görüşmelerde, ticari iş birliğinin yanı sıra Orta Doğu’yu ateş çemberine çeviren Körfez’deki son askeri gerilim en önemli gündem maddesi oldu.
Görüşmenin ardından yayımlanan ortak deklarasyonda, iki bakan, İran ordusunun stratejik Hürmüz Boğazı’nda sivil enerji tankerlerini hedef alan dron ve füze saldırılarını “uluslararası seyrüsefer hukukunun ağır bir ihlali” olarak nitelendirerek en sert şekilde kınadı.
Müzakere masasına dönüş çağrısı
Suudi Arabistan ve Kanada heyetleri, Körfez’de güvenliğin tehlikeye girmesinin küresel enerji arzını tehdit ettiğine dikkat çekerek tüm taraflara acil olarak tansiyonu düşürme çağrısı yaptı. Bölgesel ve küresel istikrarın korunması adına, Washington ile Tahran arasında çöken geçici tanzim mekanizmalarının ardından tarafların askeri çözümler yerine ivedilikle diplomatik diyalog ve kapsamlı müzakere masasına dönmesi gerektiği vurgulandı.
