Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), 4 Şubat Dünya Kanser Günü kapsamında yayımladığı raporla küresel sağlık krizine dair kritik veriler paylaştı. Uluslararası Kanser Araştırma Ajansı (IARC) katkılarıyla hazırlanan kapsamlı analiz, 2022 yılındaki yeni kanser vakalarının yaklaşık yüzde 37’sinin, yani 7,1 milyon vakanın tamamen önlenebilir nedenlere dayandığını ortaya koydu.
Milyonlarca vaka aslında önlenebilir
Raporda incelenen 30 farklı risk faktörü, kanserle mücadelede önleyici stratejilerin hayati önemini kanıtlıyor. Uzmanlar; tütün kullanımı, alkol tüketimi, hava kirliliği ve enfeksiyonlar gibi etkenlerin kontrol altına alınması durumunda küresel kanser yükünün dörtte bir oranında azalabileceğini vurguluyor. Özellikle akciğer, mide ve rahim ağzı kanserlerinin, dünya genelindeki önlenebilir vakaların yarısını oluşturması dikkat çekiyor.
Tütün ve enfeksiyonlar en büyük tehdit
DSÖ verilerine göre tütün kullanımı, tüm yeni kanser vakalarının yüzde 15’inden sorumlu tutularak listenin başında yer alıyor. Bunu yüzde 10 ile çeşitli enfeksiyonlar ve yüzde 3 ile alkol tüketimi takip ediyor. Akciğer kanserinin temelinde sigara ve hava kirliliği yatarken; mide kanserinin büyük ölçüde helikobakter pilori, rahim ağzı kanserinin ise HPV virüsü ile ilişkili olduğu belirtiliyor.
Erkeklerde sigara kullanımı riski artırıyor
Önlenebilir kanser oranlarının erkeklerde kadınlara göre daha yüksek olması raporun en çarpıcı bulguları arasında yer aldı. Yeni vakaların yüzde 45’i erkeklerde önlenebilir nedenlere dayanırken, bu oran kadınlarda yüzde 30 seviyesinde kalıyor. Erkeklerdeki her dört yeni vakadan birinin doğrudan sigara kullanımıyla bağlantılı olduğu tahmin ediliyor. Bölgesel bazda ise en yüksek önlenebilir kanser oranı yüzde 57 ile Doğu Asya’da görülüyor.
