Japonya’da geçmişinde cinayet, intihar veya şüpheli ölüm vakaları bulunan ve gayrimenkul sektöründe “Jiko Bukken” (Kaza Mülkleri) olarak adlandırılan konutlar, artan hayat pahalılığı ve kira krizinin etkisiyle yoğun ilgi görüyor. Ülke genelinde hayalet ve ruh inancının yaygınlığına rağmen, yaşanan olayın vahametine göre piyasa değerinin yüzde 10 ila 50 altında kiraya sunulan bu evler, maddi tasarrufu batıl korkuların önüne koyan kiracıların öncelikli tercihi haline geldi.
Bu konut kategorisi zamanla popüler kültür ve ticari bir sektöre de dönüştü. Japon komedyen Matsubara Tanishi’nin bu tarz mülklerde yaşayarak kaleme aldığı anıları en çok satanlar listesine girip sinemaya uyarlanırken; Budist rahiplerle evi arındırma hizmeti sunan veya termal kameralarla doğaüstü anormallik bulunmadığına dair resmi sertifika veren teknoloji firmaları faaliyete geçti.
Dijital haritalar ve sosyal medyadaki yansımalar
Bu tür gayrimenkullerin geçmişini şeffaf şekilde listelemek amacıyla kurulan özel platformlar, interaktif haritalar üzerinden cinayet veya intihar noktalarını “alev” simgeleriyle işaretliyor.
Sosyal medya kullanıcıları ile televizyon programlarında geniş yankı bulan fenomen, kamuoyunu ikiye böldü:
-
Fiyat Öncelikliler: Yüksek kiralardan bunalan birçok kişi, merkezi ve temiz bir evi yarı fiyatına kiralamak için mülkün karanlık geçmişini görmezden gelebileceğini ifade ediyor.
-
Gözardı Edemeyenler: Evdeki en ufak sesten dahi tedirgin olan kullanıcılar, psikolojik yıpranmanın sağlanacak maddi kazanca değmeyeceğini savunuyor.
Gayrimenkul yasalarında ‘yaşlı kiracı’ düzenlemesi
“Jiko Bukken” olgusu ülkenin yasal düzenlemelerini de doğrudan etkiledi. Ev sahiplerinin, içeride tek başına ölüm vakası yaşanması ve mülkün değer kaybetmesi endişesiyle yaşlı vatandaşlara ev kiralamaktan kaçınması üzerine hükümet adımlar attı.
Yetkililer, mülk sahiplerinin yatırımlarını korumak ve yaşlı nüfusun konuta erişimini kolaylaştırmak amacıyla, belirli doğal ölüm vakalarında geçmişe dair bilgilendirme ve ifşa zorunluluğunu esneten yeni yasal çerçeveler yürürlüğe koydu.
