Uluslararası Para Fonu (IMF), yapay zeka teknolojilerinin önümüzdeki 5 yıl içinde Avrupa ekonomilerinde verimliliği yaklaşık yüzde 1 oranında artırabileceğini duyurdu. Buna karşın kurum; gelir adaletsizliğinin derinleşmesi, elektrik şebekeleri üzerindeki baskının katlanması ve yabancı teknolojilere olan stratejik bağımlılığın artması gibi ciddi risklere dikkat çekti.
İrlanda’nın başkenti Dublin’de 18-19 Eylül tarihlerinde düzenlenen Avrupa Birliği (AB) Maliye Bakanları gayriresmi toplantısı için hazırlanan raporda; yapay zekanın getireceği maliyet ve faydaların ülkeler, bölgeler ve çalışanlar arasında son derece orantısız bir şekilde dağılacağı belirtildi. IMF, kazanımların 27 üye ülke genelinde dengeli yayılması için Avrupa Tek Pazarı’nın hızla tamamlanması gerektiğini vurguladı.
İstihdam piyasasında yüzde 60 eşiği
Gelişmiş Avrupa ekonomilerindeki iş gücünün yaklaşık yüzde 60’ının yapay zekadan doğrudan ve yoğun biçimde etkilenebilecek mesleklerde çalıştığı kaydedildi:
- Verimlilik artışı: Çalışanların bir kısmı bu yeni araçları entegre ederek üretim kapasitesini ve gelirini artırabilecek.
- İş kaybı riski: Rutin ve tekrarlayan görevlerin otomatikleştirilmesiyle birlikte, yapay zekanın insan gücünü tamamlamak yerine doğrudan ikame ettiği iş kollarında geniş çaplı işten çıkarmalar yaşanabilecek.
- Bölgesel makas: Teknolojik altyapısı gelişmiş batı ve kuzey ekonomileri sürece daha hızlı adapte olurken, dönüşüm hızının düşük kaldığı bölgelerde istihdam açığı büyüyecek.
Veri merkezleri ve elektrik şebekelerinde alarm
Avrupa’daki mevcut veri merkezlerinin kıtanın toplam elektrik tüketiminin yaklaşık yüzde 3’ünü tek başına harcadığı aktarılan raporda, gelişmiş yapay zeka modelleriyle birlikte elektrik talebinin katlanarak artacağı ifade edildi.
Özellikle Frankfurt, Londra, Amsterdam, Paris ve Dublin gibi büyük teknoloji merkezlerinin enerji darboğazına karşı en kırılgan noktalar olduğu bildirildi. Veri merkezlerinin yoğunlaştığı bu metropollerde yerel şebekelerin çökme tehlikesine karşı AB’nin sınırlar arası elektrik iletim hatlarına yatırım yapması ve ortak enerji piyasası entegrasyonunu derinleştirmesi tavsiye edildi.
ABD ve Çin karşısında stratejik bağımlılık tehlikesi
IMF raporu, yapay zeka modellerinin geliştirilmesinde ABD ve Çin’in kurduğu mutlak hakimiyetin Avrupa’yı yeni bir stratejik bağımlılık sarmalına itebileceği uyarısında bulundu. Kıtanın yabancı teknolojiye teslim olmaması için kendi öz yapay zeka ekosistemine devasa yatırımlar yapması gerektiği vurgulandı.
Bu tespitler; Avrupa Merkez Bankası eski Başkanı Mario Draghi ve Avrupa Komisyonu’nun daha önce gündeme getirdiği, Avrupa sermaye, emek ve enerji piyasalarındaki parçalı yapının inovasyonu ve yatırımları baltaladığı yönündeki endişeleri bir kez daha teyit etti.
