Gece gökyüzüne bakıldığında son derece dingin ve sakin görünen evren, derinliklerinde insan zihninin kavramakta zorlanacağı ölçekte şiddet ve yıkım barındırıyor. Milyonlarca Güneş enerjisi üreten dev yıldızlardan, Dünya’nın manyetik alanını trilyonlarca kat aşan manyetarlara kadar uzanan bu vahşi denklemi inceleyen Amerikalı ünlü gökbilimci ve bilim yazarı Phil Plait, evrenin bilinen en korkutucu dört fenomenini bir araya getirdi.
Cadı Başı gibi bazı bulutsuların insan beyninin tanıdık yüzleri arama eğilimi (pareidolia) nedeniyle ürkütücü göründüğünü hatırlatan Plait, gerçek kozmik dehşetin görsel yanılsamalarda değil, doğrudan fiziksel güçte yattığını vurguladı.
Güneş’i gölgede bırakan hiperdev yıldızlar
Listenin ilk sırasında, yüzey sıcaklıkları ve parlaklıklarıyla dikkat çeken “Wolf-Rayet” sınıfı devasa yıldızlar yer alıyor. Samanyolu’nun cüce yıldızlarından TRAPPIST-1’in bile her saniye 50 milyon nükleer bombaya denk enerji açığa çıkardığı bilinirken, bilinen en büyük yıldızlardan R136a1 Güneş’ten tam 7 milyon kat daha parlak parıldıyor.
Uzmanlar, böylesi bir devin Güneş’in yerinde bulunması halinde Dünya yüzeyinin katı kalamayarak tamamen eriyeceğine dikkat çekiyor. Neyse ki bilinen bu dev yıldızlar Dünya’ya doğrudan tehdit oluşturmayacak kadar uzak galaksilerde bulunuyor.
50 bin ışık yılından Dünya’yı sarsan manyetarlar
İkinci tehlikeli kozmik sınıfı ise süpernova patlamalarından arta kalan aşırı yoğun nötron yıldızları, yani “manyetarlar” (manyetik yıldızlar) oluşturuyor. Güneş kütlesini yalnızca birkaç kilometrelik çapa sıkıştıran bu gök cisimlerinde, tek bir santimetreküp madde yüz milyonlarca ton ağırlığa ulaşıyor.
Manyetarların manyetik alan gücü Dünya’nınkinden 1000 trilyon kat daha yüksek seviyelere çıkabiliyor. Aralık 2004’te Dünya’dan yaklaşık 50 bin ışık yılı uzaklıktaki SGR 1806-20 adlı manyetarın püskürttüğü dev enerji dalgası gezegenimize ulaşmış; uyduları etkileyerek üst atmosferde iyonlaşmaya ve yerçekimi manyetosferinde sarsıntıya yol açmıştı.
Nötron yıldızlarının çarpışması ve gama ışını patlamaları
İki nötron yıldızının kütleçekim dalgaları yayarak birbirine yaklaşması ve nihayetinde çarpışması, evrenin en şiddetli olaylarından biri olan “kısa süreli gama ışını patlamaları”nı meydana getiriyor. Saniyeden çok daha kısa süren bu patlamalarda, Güneş’in milyarlarca katı kadar ışıma ve evrendeki en yüksek enerjili elektromanyetik radyasyon yayılıyor.
Samanyolu içinde henüz tespit edilmiş yakın bir çarpışma tehlikesi bulunmazken, Plait’e göre asıl teorik kaygıyı uzayın derinliklerinde soğuyup görünmez hale gelmiş ve karanlıkta dönen eski nötron yıldızı çiftleri oluşturuyor.
Uzay-zaman dokusunu yırtan süper kütleli karadelik birleşmeleri
Phil Plait’in evrenin nihai gücü olarak nitelendirdiği son fenomen ise süper kütleli karadeliklerin birleşmesi. Galaksi merkezlerinde yer alan ve milyarlarca Güneş kütlesine sahip bu devlerin çarpışması sırasında kaybolan kütle, uzay-zaman kumaşında kütleçekim dalgaları (gravitasyonel dalgalar) şeklinde evrene yayılıyor.
Bu birleşme anında ortaya çıkan anlık enerji çıkışı, gözlemlenebilir evrendeki tüm yıldızların ürettiği toplam ışık gücünü geride bırakabiliyor. 2015 yılında doğrudan tespit edilen kütleçekim dalgaları, evrenin sessizliğinin ardında ne denli şiddetli güçlerin hareket ettiğini kanıtlamaya devam ediyor.
